ប្រភេទ (Pra-phet) = Type/Category
នៃ (Nei) = Of
បទល្មើស (Bot-l-maerh) = Offense/Crime
ព្រហ្មទណ្ឌ (Preah-toan) = Criminal
នៅ ក្នុង ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ នៃ ព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា ដែល ត្រូវបាន អនុម័ត និង
នៅ (Neau) = In/At
ក្នុង (Knong) = In
ក្រម (Krom) = Code
ព្រហ្មទណ្ឌ (Preah-toan) = Criminal
នៃ (Nei) = Of
ព្រះរាជាណាចក្រ (Preah Reach Na Chak) = Kingdom
កម្ពុជា (Kampuchea) = Cambodia
ដែល (Dael) = Which
ត្រូវបាន (Trov Ban) = Has been
អនុម័ត (Anu-mot) = Approved/Adopted
និង (Ning) = And
ប្រកាសឱ្យប្រើ កាលពីឆ្នាំ 2009 បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ត្រូវបានបែងចែកជា 3
ប្រកាស (Pra-kas) = Promulgate/Announce
ឱ្យប្រើ (Aoy-brae) = To use/To implement
កាលពី (Kal-pi) = In/During
ឆ្នាំ (Chnam) = Year
2009 = 2009
បទ (Bot) = Article/Offense
ល្មើស (L-maerh) = Violation/Crime
ព្រហ្មទណ្ឌ (Preah-toan) = Criminal
ត្រូវបាន (Trov-ban) = Has been
បែងចែក (Baeng-chaek) = Divided/Categorized
ជា (Chea) = Into
3 (Bei) = Three
ថ្នាក់ គឺ បទ ឧក្រិដ្ឋ បទមជ្ឈឹម និងបទ លីហួរ. អ៊ីចឹង យើង និយាយ អំពី តើ អ្វី ទៅ ជា បទ ល្មើស?
បទ ល្មើស គឺជាអំពើ ទាំងឡាយ ណា ដែល យើង ប្រព្រឹត្ត ដោយ ល្មើស នឹង
ច្បាប់ ដែល រដ្ឋ បាន ចែង ឬ ល្មើស នៅក្នុងមាត្រា ទាំងឡាយ ណា ដែល
ចូល ជា ធរ មាន ហើយ ដោយ មាន ការ ឡាយ ព្រហស្បតិ៍ លេខា អំពី
ព្រះ មហាក្សត្រ. ដែល ដាក់ស្នើ ដោយ រដ្ឋសភា. នេះ ជា ជា បទ ល្មើស ដែល យើង ត្រូវ ដឹង. ចំពោះ បទ ឧក្រិដ្ឋ តើ ដំណើរ ហើយ ទៅ ថា បទ ឧក្រិដ្ឋ ចេះរាំ នៅក្នុង ព្រហ្មទណ្ឌ យើង បាន ចែក ជា 3 ថ្នាក់ ទាក់ទង បទ ល្មើស គឺ បទ ឧក្រិដ្ឋ បាន មធ្យម និងបទ លីហួរ. ចំពោះ បទ ឧក្រិដ្ឋ គឺ ជា ប្រភេទ បទ ល្មើស ដែល មាន កម្រិត ទោស អតិបរមា ជា ទោស ជាប់ ពន្ធនាគារ ចាប់ពី 5 ឆ្នាំ រហូត អស់ 1 ជីវិត. ឧទាហរណ៍, ឧក្រិដ្ឋកម្ម ប្រល័យ ពូជ សាសន៍ ប្រតិកម្ម សង្គ្រាម ឧក្រិដ្ឋកម្ម ប្រឆាំងមនុស្សជាតិ បទឃាតកម្ម បទ រំលោភ សេពសន្ថវៈ បទ លួច ដោយ មាន អំពើ ហិង្សា ឬប្លន់ ជាដើម. ចំពោះ បទ មជ្ឈិម គឺ ជា ប្រភេទ បទ ល្មើស ដែល កម្រិត ទោស អតិបរមា ជា ទោស ជាប់ ពន្ធនាគារ ចាប់ពី 6 ថ្ងៃ ដល់ 5 ឆ្នាំ. ឧទាហរណ៍ បទ នោះ សុខៀត ដោយ អចេតនា លួច បង្ក របួស ស្នាម ហឹង្សាដោយចេតនា បទ ឆបោក រំលោភលើ សេចក្ដី ទុកចិត្ត. ចំពោះ បទ ហុ គឺ ជា ប្រភេទ បទ ល្មើស ដែល កម្រិត ទោស អតិបរមា. 1 លោក. ជា ទោស ជាប់ ពន្ធនាគារ តែ ជាង ប្រាំមួយ ថ្ងៃ ឬ ជា បទ ល្មើស ដែល ត្រូវ ផ្តន្ទាទោស ត្រឹមតែ ជា ពិន័យជាប្រាក់ សុទ្ធសាធ ដោយ គ្មានទោស ពន្ធនាគារ. ឧទាហរណ៍ ការ បើកបរ ដោយ មិន គោរព ច្បាប់ ចរាចរណ៍ ការជេរប្រមាថ ន្ត្រី រាជការ សាធារណៈ ការ បរិហាកេរ្តិ៍ ឬ ជេរ ប្រមាថ សាធារណៈ. មាន ការបង្ហាញ នូវ ភាព ស្រវឹង នៅ ទី សាធារណៈ ជាដើម.
បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌចែកចេញជា បទឧក្រិដ្ឋ បទបជ្ឈិម និងបទលហុឌ
បទល្មើស (Bot-l-maerh) = Offense/Crime
ព្រហ្មទណ្ឌ (Preah-toan) = Criminal
ចែក (Chaek) = Divide
ចេញ (Chenh) = Out
ជា (Chea) = Into
បទឧក្រិដ្ឋ (Bot-uk-ret) = Felony – ความผิดอญ
បទមជ្ឈិម (Bot-ma-chhim) = Misdemeanor – ความผิดอญ
បទលហុ (Bot-la-hu) = Petty Offense
គឺ មាន ធាតុផ្សំ អ្វី ខ្លះ អាច នឹង? ជម្រាប សួរ ដល់ លោកស្រី ទូរ ទស្សន៍ សជណ ទាំងអស់.
ធាតុផ្សំ (Theat-psom) = Elements/Components อปก
អ្វី (Avey) = What
ខ្លះ (Klah) = Some
អាច (Arch) = Can/Could
ខ្ញុំ សូម អនុញ្ញាត ជម្រាប ជូន. លោកស្រី ដូចជា ទូទាំង ជន ទាំងអស់ ថា នៅក្នុង
សូម (saum) – Please
អនុញ្ញាត (anunyat) – Allow / Permit
ជម្រាប (chumreap) – To inform / To announce
ជូន (chun) – To give / To offer (polite context)
លោកស្រី (lok srey) – Madam / Ms. (a formal title for a woman)
ដូចជា (doch chea) – Such as / Like
ទូទាំង (tuo teang) – Throughout / Entire
ជន (chon) – People / Individual
ទាំងអស់ (teang oh) – All / Everyone
ថា (tha) – That
នៅក្នុង (nov knong) – In / Inside
នោះ ទេ ព្រោះ មិន ទាន់ បាន បែងចែក ភាព សំបុត្រ 1 និង ខុស គ្នា ប៉ុន្តែ ដោយឡែក នៅ ទី នេះ យើង អាច កំណត់ ថា នៅក្នុង បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ 1 ជាទូទៅ គេ សង្កេត ឃើញ ថា មាន ធាតុ 3 ចម្បង ដើម្បី ចូល រួម ផ្សំ ដើម្បី បង្កើត ឲ្យ មាន ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ 1 ឈ្មោះថា ហៅថាធាតុ មជ្ឈមណ្ឌល នេះ យើង ហៅ ច្បាប់ គឺ មាន ន័យថា ត្រូវ មាន ច្បាប់ ណាមួយ ចាញ់ កំណត់ ថា ការប្រកួត យ៉ាង ណា ខ្លះ ដែល ហៅ ថា ជា បទ ល្មើស ទី ពី រ ឈ្មោះថា ធាតុផ្សំ សត្យានុម័ត មានន័យថា យើង ហៅ ម្យ៉ាង ទៀត គឺ សកម្មភាព ដែល កើត ចេញ ពី អាច សង្កេត ជា សម្ភារៈ ខាង ក្រៅ ហើយ បាន ជា នៅក្នុងទ្រឹស្តី តែង ហៅ ធាតុ នេះ ហៅថាធាតុ សត្យា ទៅទៀត. សម្តេច អានបន្ត គឺ ជា ធាត់ សម្ភារៈ. ធាតុ ផ្សំ 1 ហៅថា ធាតុផ្សំ អត្តនោម័ត ទោះជា ការសម្គាល់ នូវ ចរិត គ្រោះថ្នាក់ ក្នុង ផ្លូវ ចិត្ត របស់ បុគ្គល ម្នាក់ ក្នុង ការ ប្រព្រឹត្តបទល្មើស 3 នេះ គឺ ជា ភាព ចាំបាច់ ពិសា. ទី 1 យើង ឃើញ ឧទាហរណ៍ យើង អាច លើក រណី អំពើ សម្លាប់មនុស្ស 1 យក មក ធ្វើ ការ ពិចារណា នៅក្នុងទ្រឹស្តី គ្រឹះជា គាថា ត្រូវមាន ការ រួម ផ្សំ យ៉ាងហោច ណាស់ ក៏ គេ គិត ទៅ លើ ស្ថានភាព 2 យ៉ាង. ទី 1 គឺ គ្រោះថ្នាក់. ទី 2 គឺ ចរិត គេ គិត ទៅលើ ចរិត គ្រោះថ្នាក់ នៃ បុគ្គល ដែល ជា អ្នក ប្រព្រឹត្ត បទ ល្មើស ក្នុង ន័យ នេះ យើង ឃើញ ថា នៅ ពេល មាន បទ 1 កើតឡើង សកម្មភាព ដែល សម្ដែង ចេញ មក ខាងក្រៅ ដែលក្នុងនោះ យើង អាច ពិនិត្យ ឃើញ ទៅ លើ ស្ថានភាព 3 យ៉ាង. ទី 1 គឺ មាន ន័យ ថា ការពិត បុគ្គល នឹង កាយ វិការ គាត់ ស្តែងចេញ ជាសម្ភារៈ នៅខាងក្រៅ យើង អាច មើល ឃើញ. ទី 2 គឺ ទាក់ទង ជាមួយ នឹង ភ្ញាក់ សកម្ម ដែល បង្ក ឡើង ដោយ សកម្មភាព មួយនេះ ហើយបន្ទាប់មកទៀត គឺ សារធាតុ ទី 3 ហៅថា ទំនាក់ទំនង ឬ ចំណង ហេតុផល មានន័យថា ចំណង ហេតុ ដោយសារតែ មាន អំពើ ទើប បណ្ដាល ឲ្យ មាន ភាព សកម្ម ឬ និយាយ ម្យ៉ាង ទៀត ថា មាន ចេះ សកម្ម ដោយសារតែ មាន អំពើ នេះ កើតឡើង នៅ ក្នុង ស្ថានភាព ទាំង 3 យ៉ាង គឺ យើង នៅក្នុងទ្រឹស្តី នៃកម្ពុជា ហើយជា ទ្រឹស្ដី ទូទៅ គេ អាច ពិនិត្យ ឃើញ ជាក់ ស្តែង ថា ឧទាហរណ៍ថា មាន ការសម្លាប់មនុស្ស 1 កើតឡើង ឃើញ ថា ជន នោះ ឧត្តរ យក មិត្តភក្តិ គេ បណ្តាលឲ្យស្លាប់ យើង. នៅ ក្នុង ស្ថានភាព 1 នេះ ច្បាប់ ចាត់ទុក ថា វា គឺ ជា ធាតុផ្សំ សត្យានុម័ត មានន័យថា ជួន ហ្នឹង ក៏ ដក មិត្ត ទៅ ចាក់ គេ សម្ដែង ចេញ ជា កាយ វិការ មក ខាងក្រៅ ចាក់ គេ មិន ដែល ស្លាប់ មរណភាព នេះ គឺ ជា សកម្ម ការស្លាប់ នោះ គឺ បណ្ដាល មក ពី ការដេក បុគ្គល និយោគ បរិច្ចាគ យើង អាលីយ៉ា ឈ្មោះថា គឺជា ចំណង ទាក់ទង ឬ ការ ចំណង ហេតុផល. ប៉ុន្តែ ការ ពិនិត្យ ឃើញ ត្រឹមតែ ស្ថានភាពនេះ គឺ មិន គ្រប់ គ្រាន់ ទេ មានន័យថា មិនមែន បុគ្គលនោះ ចាក់ ប៉ុណ្ណឹង យើង កំណត់ យក ទៅ លើ ស្ថានភាព ដែល ជា ជីវិត រស់នៅ មក ខាងក្រៅ យើង ពិនិត្យ ឃើញ ទេ តាម ទ្រឹ ស្ដី ឧក្រិដ្ឋ វិទ្យា គេ បាន កំណត់ ថា នៅ ពេល ដែល គួរ បុគ្គល ម្នាក់ គាត់ យក កម្រិត ដើម្បី ទៅ ចាក់ ជន រង គ្រោះ បណ្ដាញ ស្លាប់ និង សកម្មភាព គាត់ គឺ ជា ការសម្ដែង ចេញ នូវ ចរិត រស់នៅ ពីខាងក្នុង. មានន័យថា បុគ្គល ខ្លួន ឯង និង គឺគាត់ ង្ហាញភាព សាហាវ ឃើញគាត់ បង្ហាញ នូវ ចេតនា មក គាត់ 1 គឺ ធ្វើ ឲ្យ ប៉ះពាល់ ដល់ សង្គម តាមរយៈ ការសម្លាប់ សមាជិក សង្គម ណា ម្នាក់ ហ្នឹង បាន ជា នៅក្នុង នីតិព្រហ្មទណ្ឌ គេ បាន កំណត់ ថា វា ត្រូវ មាន ធាតុ សត្យានុម័ត ហើយ ទៀត សម្ភារៈ ហើយ ប៉ុន្តែ ទៀត សម្រក នោះ គឺ ជា ការ សម្ដែង ចេញ មក ខាងក្រៅ នៅ ឆន្ទៈ របស់ បុគ្គល នឹង ឆន្ទៈ. នេះ គឺជា ឆន្ទៈ ប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដែល កំណត់ នៅ ជិត អ្នក ពី សម្រាប់ សង្គម រតនា 1 ឈ្មោះ ថា ជា ចរិត គ្រោះថ្នាក់ ទាក់ទង ជាមួយ នឹង ជះ សកម្ម ដែល យើង អាច ពិនិត្យ ឃើញ ជីវិតរស់នៅ 1 ទៀត គឺ ជាច្រើននាក់ ទាក់ទង ជាមួយ បុគ្គល ដែល ជា អ្នក ប្រព្រឹត្ត បទ ល្មើស គឺ ខាង ក្នុង បុគ្គល តែម្ដង យក ពី នឹង បង្កើត ឲ្យ បាន ជា ឲ្យ ថា ភាព ស៊ាំ នៃ អំពើ សម្លាប់មនុស្ស ប៉ុន្តែ នៅ ពេល យើង មាន ភាព សម នឹង ពេល នេះ គឺ យើង មិន ទាន់ អាច ចាត់ទុក ថា ពេលនោះ គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ នៅឡើយទេ. លុះណាតែ អំពើ ទាំងអស់ នេះ ត្រូវបាន កំណត់ ទុក ជា មុន ច្បាប់ ថា ការសម្លាប់ មនុស្ស គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ. ការសម្លាប់ នោះ ត្រូវ បន្ទោស 2 ប៉ុណ្ណា ទៅ ណា? ដូច បាន បញ្ជាក់ អំពី អត្ថន័យ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ដែលមាន កម្មករ ជា ចម្បង ដើម្បី ធ្វើការ កំណត់ ពី បញ្ហា នេះ យើង ឃើញ ថា ជាទូទៅ នៅក្នុង ធាតុ ដែល រួម ផ្សំ បង្កើត បាន ជា បទ ល្មើស គេ ត្រូវការ ទី 1 ដោយ មាន ច្បាប់ ហៅថាធាតុ នគរ ទី 2 គឺ ត្រូវមាន ភាព សត្យានុម័ត បាន ន័យ ថា ការ សម្ដែង ចេញ មក ខាងក្រៅ ឬ ការ សម្ដែង ចេញ ជា សម្ភារៈ មក ខាង ក្រៅ នៃ សកម្មភាព ល្មើស របស់ ជន នោះ ដែល គេ ឈ្មោះថា ធាតុផ្សំ ចិន បាន រៀបចំ សម្ភារៈ ហើយ ទី 3 គឺ ទាក់ទង ជាមួយ នឹង សុខភាព ផ្លូវ ចិត្ត របស់ បុគ្គលនោះ ចរិត គ្រោះថ្នាក់ នៃ បុគ្គល បាន ប្រព្រឹត្ត បទ ល្មើស ដែល កន្លែងនេះ ។ ឈ្មោះថា ធាតុផ្សំ អត្តនោម័ត ការ នៃ ឧទ្យាន អង្គរ បទ ល្មើស នឹង ទោស យ៉ាង ដូចម្ដេច ដែរ? ទេ. រូបភាព នៃ បទ ល្មើស នេះ ទោះ នេះ គឺ មាន នៅក្នុង ភាពយន្តគំ នេះ តែម្ដង. ឯកឧត្តម ហ៊ឹម សុភី បាន ជម្រាប ជូន ដល់ ទស្សនិកជន ពី ខ្លឹម សារ នៃ ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ ថា ច្រើន ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ចែង អំពី អ្វី ខ្លះ? ជា ការពិត ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ គឺ ជា បណ្តុំ នៃ វិធាន ដែល ចែង ពី បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ដែលកំណត់ថា អំពើណាមួយ គឺ ជា បទ មក រុំ ទាន់. ទោះ យ៉ាង ដូចម្ដេច? ថ្នាក់ 12 បាន បញ្ជាក់ យ៉ាង យើង នៅក្នុង អង្គការ ចាន់ គុណភាព នេះ បើ យើង ពិនិត្យ អំពី ខ្លឹម សារ នេះ គួរ ការណ៍ នេះ គឺ មាន ចរិត អឺ ជា ញឹក គ្រឹះ នៅក្នុង ប្រព័ន្ធ នៃ ទេ ព្រោះ មិន ទាន់ តែម្ដង ដោយសារតែ គោលការណ៍ នេះ ត្រូវ បាន ចាក់ ឫស រឹង មាំ យូរ ណាស់ មក ហើយ នៅក្នុង ប្រព័ន្ធ នីតិព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ គោលការណ៍ នេះ ត្រូវបាន យក ទៅ ចង ក្រង ទៅក្នុង អត្ថបទ ជា អន្តរ ជាតិ ជា សកល ទៀតផង. នេះ ត្រូវបាន គេ យក ទៅ ចង ក្រង ចូល ទៅក្នុង អត្ថបទ អន្តរ ជាតិ ជាពិសេស បង្ការ សភាជាតិ យើង និយាយ នៅ ទីនេះ ទៅ ខ្លី ថា មាន ចែង នៅក្នុង កាត់កា សារជាតិ ស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ ឆ្នាំ 1466. ហើយ ក៏ មាន ចែង នៅក្នុង សេចក្ដីប្រកាស ជា សាកល ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស ឆ្នាំ 1448 របស់ ការពារជាតិ ផងដែរ. បច្ចុប្បន្ន នេះ កូន កាលនេះ ត្រូវបាន យក មក ចងក្រង បញ្ចូល ទៅក្នុង ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ. បើ យើង នេះ គឺ នៅក្នុងមាត្រា 3 នៃក្រុម បាន ចែង ច្បាស់ អំពី បញ្ហា នេះ. មាត្រា 3 នៃ ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ យើង បាន ចែង ថា មាន តែ អំពើ ដែល បង្កើត បាន ជា បទ ល្មើស នៅពេលដែល អំពើ នោះ មាន ចែង ក្នុង បញ្ញត្តិ ព្រហ្មទណ្ឌ ជា ធរ មាន ប៉ុណ្ណោះ ទើប ត្រូវ ផ្តន្ទាទោស រុំ ទាន់ បាន. ហើយ ទន្ទឹមនេះ មាត្រា 3 ។ ចែង ថា មាន តែ តួស ដែលមានចែង ក្នុង បទ ប្បញ្ញត្តិ មិន ទាន់ ជា ធរ មាន នៅ ពេលដែល បទ ល្មើ ត្រូវបាន ប្រព្រឹត្ត ប៉ុណ្ណោះ ទើប អាច ត្រូវ ប្រកាស បាន ជើង តាម ខ្លឹម សារ នៃ មាត្រា 3 ដូច បាន ជម្រាបជូន ទូរ ទស្សន៍ មិញ គឺ យើង ឃើញ ថា ដើម្បី អាច ចាត់ទុក ថា ការប្រកួត របស់ បុគ្គល ណា ម្នាក់ ដែល ប៉ះពាល់ ដល់ បុគ្គល ណា ម្នាក់ ទៀត នៅក្នុង សភាព នៃ ការប្រកួត នេះ យើង អាច ចាត់ទុក ថា ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ យើង អាច ទទួល បាន លុះត្រាតែ មាន ច្បាប់ 1 មាន បទ ប្បញ្ញត្តិ ព្រហ្មទណ្ឌ 1 ចែង កំណត់ ទុក ជា មុន ថា. ពាក្យ ថា ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ នៅក្នុង អត្ថន័យ នៃក្រមព្រហ្ម ទណ្ឌ យើង មិនមែន សំដៅ ត្រឹមតែ ពាក្យ ច្បាប់ នៅក្នុង នៃ ចង្អៀត បាន ន័យ ថា ច្បាប់ ដែល ត្រូវបាន អនុម័ត ដែលកាលនោះ ទេព កញ្ញា ទេ មានន័យ ថា ច្បាប់ ព្រោះ មិន ទាន់ គឺ សំដៅ ដល់ បទ ប្បញ្ញត្តិ ព្រហ្មទណ្ឌ ទាំងអស់ ត្រូវ ចេញ ពី បទ ល្មើស ហើយ នឹង ទោស. នេះ យោងតាម ក្រុម របស់ យើង ក្នុង ន័យ នេះ មាត្រា 1 បាន ផ្ដល់ នូវ សិទ្ធិ អំណាច ដល់អង្គការ នីតិប្រតិបត្តិ. ដើម្បី បំពេញ សកម្មភាព ប្រចាំ ថ្ងៃ របស់ ខ្លួន ក្នុង ការបំពេញ កិច្ចការ របស់ ខ្លួន និង សា បដិបត្តិធម៌ អាច ចេញ នូវ បទ ដ្ធាន គតិយុត្ត. តែ ចាំបាច់ ដើម្បី ចែក កំណត់ ពី បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ 1 ចំនួន ដែល យ៉ាង ថា ជា ប្រភេទ បទ ល្មើ ស ដែល ត្រូវ ពិន័យ ជា ប្រាក់ តែ ប៉ុណ្ណោះ ដែល បាន បញ្ជាក់ មិញ អ៊ីចឹង ដើម្បី អាច ឲ្យ អំពើណាមួយ ត្រូវបាន គេ ចាត់ ទុក ថា ជា បទ មក្រុម ទាន់ ហើយ អាច ទទួល បាន លុះត្រាតែ មាន បទ ប្បញ្ញត្តិ ទាំងអស់ នោះ ចែង កំណត់ ទុក ជា មុន. ឧទាហរណ៍ ករណី ស្លាប់ នោះ គឺ មាន កំណត់ ទុក ជា មុន ដូចជា ករណី. ជាក់ស្ដែង ក្នុង ស្ថានភាព បច្ចុប្បន្ន អ្នក គឺ បើ ស្រវឹង ជាក់ស្ដែង អត់ មាន ទាន់ បាន ចែង កំណត់ នៅក្នុង ច្បាប់ ព្រោះ មិន ទាន់ ណាមួយ ដែល កំពុង អនុវត្ត ទេ គឺ មាន ចែង ក្នុង ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ តែក្រុម ពុំទាន់ ទាក់ទង បទ សុបិន ជាក់ស្ដែង នេះ នឹង ត្រូវ យក មក អនុវត្ត រយៈពេល 1 ឆ្នាំ ទៀត ក្រោយ ពេលដែល គ្រាប់ នេះ ត្រូវបាន ចូល ជា ធរ មាន. អ៊ីចឹង នៅ ក្នុង ស្ថានភាព នេះ គឺ បាន ន័យ ថា បើសិន ជា បច្ចុប្បន្ន មាន អ្នក ណា ក៏ ប្រព្រឹត្តបទល្មើស របប សុបិន ជាក់ស្ដែង ហើយ បើ យើង ពិនិត្យ ក្នុង អត្ថបទ ច្បាប់ ដែល គ្មាន អត្ថបទ ច្បាប់ ដែល កំពុង អនុវត្ត បច្ចុប្បន្ន អ្នក ចាញ់ ទទួល ករណី ទេ អនុលោម តាម គោលការណ៍ ចិន ៖ ភាព នៃ បទ មុន នឹង ទោស គេ មិន អាច យក ជំនួស មក ធ្វើ ការ ទទួល បាន ទេ សវៀតណាម ច្បាប់ គោលការណ៍ នេះ យើង អាច យល់ ច្បាស់ លាស់ តាមរយៈ. គម្រោង 1 ដែល គេ អោយ ឈ្មោះ ថា. មាន ក្ដី គេ អាច ហៅ ថា គ្មាន បទ ល្មើស គ្មានទោស គ្មានច្បាប់ ចែង ឯក អំឡុង ពេល នេះ វា កើត ចេញ មក ពី ភាសា ឡាតាំង ដែល ជា ចរិត គ្រូរ បស់ គេ កំណត់ ពី បញ្ហា នេះ គេ ហៅ ថា នី លឹម គីមហ៊ុន នីឡា ពេល ណា ស៊ី លេខ ពាក្យ នេះ គឺ ចេញ មក ពី ភាសា ឡាតាំង ហើយ ដែល យើង យក មក ប្រើ នេះថា. និយាយ សាមញ្ញ ហើយ អាច យល់ ថា គ្មាន បទ ល្មើស ទេ គ្មានទោសទេ ប្រសិន បើ គ្មាន ច្បាប់ ចែង គោលការណ៍ នេះ មាន សារៈសំខាន់ ណាស់ នៅក្នុង ប្រព័ន្ធ នីតិសាស្ត្រ ជាពិសេស សម្រាប់ នីតិព្រហ្មទណ្ឌ ព្រោះថា គោលការណ៍ នេះ មាន គោលបំណង 2 យ៉ាង គោលការណ៍ នេះ ទី 1 គឺ ត្រូវ បាន គេ ចាត់ ទុក ថា ជា បញ្ញា ដើម្បី ការពារ នៅ សិទ្ធិសេរីភាព បុគ្គល ការពារ ដូចម្ដេច ការពារខ្ញុំ ជម្រាប ជូន មាន ន័យ ថា ប្រជាពលរដ្ឋ សមាជិក សង្គម អស់ ចងក្រង គ្នា នៅក្នុង សង្គម តាមរយៈ កិច្ចសន្យា សង្គម. នេះ បើតាម សរសេរ បុរ ស សង្គម នេះ គឺ ជា ច្បាប់. ច្បាប់ នេះ គឺ ជា ការសម្ដែង និងឆន្ទៈ ទូទៅ របស់ សមាជិក សង្គម ទាំង អស់. តាមរយៈ អ្នក តំណាង រាស្ត្រ នៅ អង្គនីតិបញ្ញត្តិ និងប្រជាពលរដ្ឋ បោះ ឆ្នោត គាត់ គាត់ ធ្វើ ច្បាប់ ច្បាប់ នេះ ចាត់ ទុក ថា ជា ឆ ន្ទៈ ទូទៅ របស់ ប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងអស់. សមាជិក សង្គម ទាំងអស់ ហ្នឹង ក៏ កើត ជា កិច្ចសន្យាសង្គម 1 ហើយ ដូច្នេះ ថា ដើម្បី អាច កំណត់ ថា អំពើ ណាមួយ គឺ ជា បទ ល្មើស ហើយ អាច ប្រើ បាន លុះត្រាតែ មាន ច្បាប់ ចែង កំណត់ ជា មុន ប្រាប់ ទៅ ដល់ សមាជិក សង្គម ទាំងអស់ ថា អំពើ នេះ គឺ ជា បទ ល្មើ ដូច ដើម ពៅ 2 បានបញ្ជាក់ជូនថា ច្បាប់ ព្រោះ មិន ទាន់ ស្តែងឡើង ហាក់ បីដូច ជា បញ្ជី នៃ ការហាមឃាត់ បញ្ជី និវត្តន៍ 1 ព្រោះ មិន ទាន់ បញ្ជី នេះ ទោះ មានន័យថា ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ នេះ គឺ កំណត់ អំពី ព្រំដែន នៃ សិទ្ធិសេរីភាព រហូត ដល់ អ្នក ច្បាប់ បច្ចុប្បន្ន គេ បាន កំណត់ ថា ច្បាប់ ព្រោះ មិន ទាន់ គឺ ជា ព្រំដែន នៃ សិទ្ធិ មានន័យថា ប្រាប់ ដល់ ប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យ ដឹង ថា តើ អំពើណា ខ្លះ គឺជាអំពើ ហាម ឃាត់ ហើយ អ្វី ដែល មិន បាន ហាមឃាត់ ច្បាប់ យើង អាច ចាត់ទុក ថា អំពើ នោះ គាត់ អាច ប្រព្រឹត្ត បាន ក៏ អាច អនុវត្ត បាន គាត់ អាច ប្រើប្រាស់ វា ជា សត្វ បាន ប៉ុន្តែ អ្វី ដែល ចេញ ចូល ក្នុង បញ្ជី នៃ. ពុំ ទាន់ មាន ន័យថា គេ ត្រូវបាន កំណត់ ថា ប្រសិន បើ អ្នក ប្រព្រឹត្ត រំលោភទៅលើ បញ្ជី នៃ បទ ល្មើស ណា អ្នក ត្រូវ បន្ទោស តាមច្បាប់ជាធរមាន បើសិន ជា អ្វី ដែល មាន ចែង ទេ យើង អាច ចាត់ទុក ថា គាត់ អាច ប្រើប្រាស់ បាន លើក លែងតែ ករណី នោះ វា ប៉ះពាល់ ដល់ សិទ្ធិ អ្នក ដទៃ ហើយ និស្សិត ដទៃ គេ អាច ប្រើប្រាស់ តាម នីតិវិធី ដើម្បី ទាមទារ សំណង ផ្សេង. ឧទាហរណ៍. ដើម្បី សម្ដែង ឃើញ នូវ ស្ថានភាព ខ្លី នេះ បាន ច្បាស់ បន្តិច. អឺ ឧទ្ធម្ភាគ នៅ ពេល ដែល រៀបចំ ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ នេះ យើង មាន បទ ប្បញ្ញត្តិ ចំនួន ចែង អំពី បទ ល្មើស ទាក់ទង ជាមួយ នឹង ការ ហៅ ថា ការ បរិហាកេរ្តិ៍ ការជេរប្រមាថ អ៊ីចឹង ក្រមុំ ទាន់ បាន. នីតិបញ្ញត្តិ បាន សម្រេច ចាត់ទុក ថា នេះ គឺ ជា ស្ថិតក្នុង បញ្ជី 1 បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ការជេរប្រមាថ ហើយនឹងការ បរិហាកេរ្តិ៍ ដោយសារតែ មូលហេតុ ដោយសារ តែ យើង មិន ចង់ ទទួល ស្គាល់ ថា ការ ជា ប៉ុន្មាន ផែនការ បរិហាកេរ្តិ៍ អ្នក ដទៃ វា គឺ ជាសិទ្ធិបុគ្គល ចឹង ហើយ បាន ជា ក្រុម នៅ តែ រក្សា បទ ប្បញ្ញត្តិ នេះ ចាត់ ទុក ថា វា គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ដើម្បី ជៀស វា ង មាន ការបកស្រាយ ថា បើសិន ជា យើង មិន ចែង បទ ល្មើ ស ថា គេ ដូចជាបទ ជា ប្រមាថ អ្នក ដទៃ អ្នក ចូល ក្នុង ក្រុម ពុំទាន់ ដោយ ចាត់ ទុក វា ថា គឺ ជា បទ 1 ក្នុង បញ្ជី ព្រោះ មិន ទាន់ ទេ អាច មាន អ្នក ដទៃ គេ យក ទៅ ធ្វើ ការពិនិត្យ និង បកស្រាយ ថា នោះ គឺ ជា សិទ្ធ របស់ គេ ក្នុង ការ ជា ប៉ុន្មាន. ទទួល ស្គាល់ នៅក្នុង សង្គម កម្ពុជា ដែល មាន ប្រពៃណី ល្អ មិន អនុញ្ញាត ឱ្យ មាន ការ ជា ប៉ុន្មាន នេះ ត្រូវ ចាត់ទុក ថា វា គឺ ជា សិស្ស ទេ នាគមន៍ នឹង ធំ. ទី 1. គោលបំណង ធំ ទី 2 នៃ គោលការណ៍ នៃ សកម្មភាព នៃ បទ ល្មើស នេះ ទោះ អ្នក គឺ វា ពាក់ ព័ន្ធ ជាមួយ នឹង. ការបង្ការ ទុកជាមុន និងបទ 1. ព្រោះ មិន ទាន់. មាន ការស្រាវជ្រាវ ជាច្រើន នៅក្នុង បញ្ហា នេះ ហើយ ជាពិសេស គឺ សម្រាប់ បុគ្គលិក ពិទូ នៅក្នុងទ្រឹស្តី គ្រាប់ វិទ្យា នោះ គាត់ បាន ចាត់ ទុក ថា ការ ដែល ចាញ់ ទុកជាមុន នៅក្នុង អត្ថបទ ច្បាប់ ជាពិសេស ដើម្បី ឲ្យ ប្រជាពលរដ្ឋ ដឹងថា តើ អំពើណា ខ្លះ គឺជា បទ មុន ដែល ត្រូវ ផ្តន្ទាទោស អ្នក នឹង អាច ចូល រួម បាន កា កាត់បន្ថយ នូវ បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ. ឧទាហរណ៍, ប្រសិន បើ យើង មាន ចែង នៅក្នុង ច្បាប់ បញ្ជាក់ ថា បទ ល្មើស ណាមួយ ត្រូវ ទទួល ដាក់ពន្ធនាគារពី ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ ឆ្នាំទេ បុគ្គលនោះ គាត់ អាច យល់ ឃើញ ថា នេះ អាច ជា សេរីភាព គាត់ អាច ប្រព្រឹត្តបទល្មើស យើង. នៅ ក្នុង ករណី ដែល ច្បាប់ ចែង ថា បើសិន ជា អ្នក ប្រព្រឹត្ត អំពើ អ្នក គឺ ជា បទ នេះ ព្រោះ មិន ទាន់ ការចែក ទុក ជា មុន អ្នក អាច ធ្វើ ឲ្យ បុគ្គល នោះ រាង ចាល ឬ 1 ក៏ មាន ការ ខ្លាច រអា ង្កា ប្រព្រឹត្តបទល្មើស យើង ហើយ បាន ជា គោលការណ៍ នេះ យើង អាច ចាត់ទុក ថា ជា គោលការណ៍ 1 ដែល ចូល រួម ក្នុង ការបង្កើត 1 1 ផ្នែក ទន្ទឹម នឹង គោលការណ៍ នេះ យើង ឃើញ ថា មាន គោលការណ៍ ដទៃ ផ្សេង ទៀត ដែល ក្រុម ពុំទាន់ បាន ចែង ដើម្បី ធានា នូវ ការ គោរព គោលការណ៍ សកម្មភាព នៃ បទ មុន នេះ ផងដែរ ដូច ជា ការបកស្រាយ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ជាដើម. ការបកស្រាយ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ នេះ ដើម្បី ធានា ការគោរព នៅ ហៅថា គោលការណ៍ ចិន គុណភាព នៃ បទ មុន្នី ទោស បាន ន័យ ថា ត្រូវ មាន បទ ប្បញ្ញត្តិ ច្បាប់ ចែង ទុកជាមុន ថាមពល នោះ គឺ ជា បទ បង្ហាញ ទោស ហ្នឹង គឺ ដើម្បី ធានា ការគោរព និង ឲ្យ បាន ច្បាស់លាស់ និង ត្រឹមត្រូវ គឺ ក្នុង ក្រុម ពុំទាន់ តាមរយៈ បទ បញ្ញត្តិ នៃមាត្រា 5. គឺ បាន ចែង អំពីគោលការណ៍ 1 ទៀត ដែល ជា បច្ចេក នៃ គោលការណ៍ វិសាលភាព នៃ បទ 1 សន្ទុះ នោះដែរ ឈ្មោះ ថា គោលការណ៍ នៃ ការបកស្រាយច្បាប់ ពុំទាន់ នៅក្នុងរឿង ព្រោះ មិន ទាន់ គឺ. គេ មិន អនុញ្ញាត ឲ្យ ចេះ ក្រោម ធ្វើ ការបកស្រាយ ពង្រីក វិសាលភាព. ហើយ ក៏ គេ មិន អាច អនុញ្ញាត ឲ្យ ចៅក្រម ប្រើ វិធី សាស្រ្ត ក្នុង ការបកស្រាយ ក្នុង ន័យ ជា ការអនុវត្ត បែបសុភាព ដែរ គឺ បាន ន័យថា ចៅក្រម ត្រូវ បកស្រាយ ក្រោម ព្រោះ មិន ទាន់ ឬ ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ បទបញ្ញត្តិ ចេញ ពី បទ មុន នឹង ទោស អ្នក ក្នុង អត្ថន័យ 1 ដ៏ តឹងរ៉ឹង តឹងរឹង ដើម្បី ចាប់ ពី អី ឃ្លាតចាក អំពីគោលការណ៍ និង សកម្មភាព នៃ បទ មាន ន័យ ទោស ដែល គោលការណ៍ ចែង ថា ទី 1 ស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិ ក៏ដូចជាស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បទ គឺ ការ ចែង គឺ កំណត់ អំពី ស្មារតី ថា ចង់ ចែក បន្ទោស អំពើ ណា ខ្លះ ដែល វា បង្ក ឲ្យ មានការ ប៉ះពាល់ដល់សង្គម គាត់ ចេញ ពី ស្ថានភាព និង ថា ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ អ៊ីចឹង ចៅក្រម ត្រូវ អនុវត្ត នៅ ក្នុង ស្មារតី និង អ្វី ដែល ច្បាប់ ហើយ និង បទ ប្បញ្ញត្តិ ពុំទាន់ ចែង ថា ពិត គឺ ជា បទ 1 ក្រុម ទាត់. ប៉ុន្តែ នៅ ពេលដែល. ឧទាហរណ៍ ថា ស្ថានភាព ហាក់ ប្រហែល និង សកម្មភាព និង កើតឡើង. ចៅក្រម មើលទៅ វា អាច ប្រហាក់ ប្រហែល គ្នា ក៏ យល់ ឃើញ ថា អំពើ និង អាច ប៉ះពាល់ ខ្លះ ដែរ ជើង គាត់ យក និង បកស្រាយ ច្បាប់ ថា អាច បកស្រាយ ក្នុង ន័យ តាម ទេ សភាព ទេ បកស្រាយ តាម សេរីភាព និង គឺ មាន ន័យថា ជា ក៏ ជា ការបកស្រាយ តាម នៃ ប្រដូច តាម គោលការណ៍ ដូច ជា ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំ អាច លើក ជាឧទាហរណ៍ ដើម្បី ងាយ យល់ ជាង អឺ. ឧទាហរណ៍ នេះ គឺ កើត ចេញ នៅក្នុង សភាព ច្បាប់ បរទេស ជាពិសេស គឺ ច្បាប់ ប្រាំង. ឧទាហរណ៍ថា មាន ច្បាប់ 1 គេ ចែង ថា អ្នក ណា ដែល ដឹង ថា ខ្លួន ឯង អត់ មាន ប្រាក់ ដើម្បី បង ហើយ គាត់ បាន ឡើង ទៅ ហើយ តែ ជិះ រថភ្លើង នៅ សម័យ នោះ គឺ ជា រថភ្លើង. ទៅ ដល់ គោល ដៅ ណាមួយ ហើយ មិន បាន ឱ្យ លុយ មានន័យថា យើង ដឹង ថា ខ្លួន ឯង អត់ ប្រាក់ យើង ឡើង ទៅ ជិះ រថភ្លើង សេវាកម្ម ដឹក ជូន រួម និង ហើយពេលទៅដល់ គោលដ៏ៅ យើង ប្រាប់ ថា យើង មាន លុយ បង់ ទេ. ឧទាហរណ៍ ថា ច្បាប់ ចែង ករណី នេះ គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ស្រាប់តែ មាន ករណី 1 ស្រដៀង គ្នា ដូច ករណី និង ឆ្អឹង ឧទាហរណ៍ថា ជនម្នាក់ ដឹងថា ខ្លួន ឯង អត់ មាន ប្រាក់ ទេ. គាត់ ចូល ទៅ ក្នុង ភោជនីយដ្ឋាន 1 ដើម្បី ឲ្យ គេ បម្រើ សេវាកម្ម ម្ហូប អាហារ ឲ្យ គេ ឲ្យ ម្ហូប អាហារ ដើម្បី ឲ្យ គាត់ ញ៉ាំ ហើយ ពេល ដែល គាត់ ញ៉ាំ ហើយ គឺ គាត់ ថា គាត់ មាន លុយ បង ទេ. បើ គិត ថា គាត់ មាន លុយ បន្តិច ប៉ុន្តែ តាម ពិត គាត់ បាន ដឹង ច្បាស់ ថា គាត់ លុយ គាត់ នៅ ទៅ ទៀត យើង ដល់ ពេល ស្ថានភាព នេះ កើតឡើង ឧត្តរ តាម ម្ចាស់ ភោជនីយដ្ឋាន គាត់ ដឹង ក្នុង ស្ថានភាព នៃ. ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំ ជម្រាប ជូន មីនា ចៅក្រម គាត់ គិត ថា វា អាច ស្រដៀង គ្នា ជាមួយ ករណី ជិះ រថភ្លើង. ឯង អត់ លុយ ហើយ ឱ្យ គេ បំរើ សេវាកម្ម អ្វី 1 ហើយ ប្រាប់ គេ អស់ លុយ បង់ យើង. ចៅក្រម ក៏ អាច យល់ ឃើញ ថា អាហ្នឹង វា ដូចគ្នា ប៉ុន្តែតាមពិត អត់ទេ ស្មារតី ច្បាប់ ចែង តែ ពាក់ ព័ន្ធ ជាមួយ ករណី ជា រថភ្លើង គេ មិន ឲ្យ បកស្រាយ តាម គោលការណ៍ ប្រដូច នេះ មក ករណី គេហៅថា ស៊ី ម៉ាំង នៅក្នុងភោជនីយដ្ឋាន គេ មិន អនុញ្ញាត ឲ្យ ធ្វើ សកម្មភាព ដូចគ្នា ទេ ក្នុង ន័យ ជិត ចិត្តសាស្ត្រ បាន នៃ មាន លក្ខណៈ ជា ការ ប្រឡង ដូចគ្នា អ៊ីចឹង ប៉ុន្តែ គ្រាន់ តែ ច្បាស់ ថា គោលដៅ គេ ដើម្បី ការពារ គឺ ធា នា ជា រូបភាព នៃ សេវាកម្ម ដឹកជញ្ជូន ឯ ករណី នោះ មិនមែន បាន ន័យថា នឹង ស៊ី បាន រួច ខ្លួន នេះ ប៉ុន្តែ គេ អត់ ថា វា គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ដែល ត្រូវ យក បទ ប្បញ្ញត្តិ រឿង ទាក់ទង ការឲ្យដឹង. ខ្លួន ឯង អត់ ប្រាក់ ហើយ ឡើង ជា សេវា ឲ្យ គេ បម្រើ សេវា ដឹក ជញ្ជូន ហើយ ប្រាប់ គេ ថា មាន លុយ បង នោះ យក បទ ល្មើស នឹង ទោស និងទៅដល់ 5 ទោស. ចំពោះ អ្នក ស៊ី ម៉ាំង ទេ ប៉ុន្តែ បាន ន័យ ថា ម្ចាស់ ភោជនីយដ្ឋាន គាត់ មាន សិទ្ធ តាម នីតិវិធី នេះ គឺ គាត់ មាន សិទ្ធិ ប្ដឹង ដើម្បី ទាមទារ សំណង ប៉ុន្តែ សូម អាជ្ញាធរ ពាក់ ជូន ថា ស្ថានភាព នេះ កើតមាន ជា ឧទាហរណ៍ យូរ យាណាស់ មក ហើយ ប៉ុន្តែ ក្នុង ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ យើង ទាំង ការ ឲ្យ គេ ផ្ដល់ សេវាកម្ម ដឹកជញ្ជូន ដោយ ដឹង ថា ខ្លួន ឯង អត់ លុយ ហើយ គេ ផ្ដល់ សេវាកម្ម ដឹក ជញ្ជូន និង ហើយ ប្រាប់ គេ ថា អត់ លុយ ក៏ ដូចជា ករណី ដែល រឿង ថា ឱ្យ គេ ផ្ដល់ សេវាកម្ម ដឹង ខ្លួន ឯង អត់ លុយ ហើយ គេ ផ្ដល់ សេវាកម្ម ម្ហូប អាហារ និង ឲ្យ ប្រាក់ ។ ច្បាប់ យើង ក្នុង ក្រុម ពុំទាន់ ចែង ថា វា គឺ ជា ប្រភេទ បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា បទ ល្មើ បន្លំ ចូល ជា ធរ មាន ហើយ ចូល អនុវត្ត ទាក់ទង បទ ប្បញ្ញត្តិ និងមាត្រា 384 ការ ស៊ី ម៉ាំង. ក៏ ត្រូវ មាន ទោស ហើយ ការ ឲ្យ គេ ផ្ដល់ សេវាកម្ម ដោយ មិន គិតថ្លៃ និង ។ ដោយ ជីវកម្ម បង់ លុយ និង សេវាកម្ម ដឹក ជូន ហើយ មិន បង់ លុយ. គេ នឹង ក៏ ជា បទ ល្មើ ហើយ យើង ព្រលាន រហូត ដល់ ការ. ដោយ ជា ផ្ដល់ សេវាកម្ម ផ្នែក សណ្ឋាគារ សណ្ឋាគារ ឲ្យ គេ ផ្ដល់ ពិន្ទុ ហើយ ដល់ ពេល ដល់ ថ្ងៃ ប្រាប់ គេ ថា អត់ មាន លុយ បាន និង ក៏ ត្រូវ មាន ទោស ដែរ. ថា គេ មិន អនុញ្ញាត ឲ្យ ចុះ ក្រោម និង គាត់ បកស្រាយ តាម ហៅថា ស្ថេរភាព. គាត់ បង្រៀន វិសាលភាព ពេល ព្រះ វិសាលភាព យើង អាច លើក ជាឧទាហរណ៍ ដូចជា ករណី បទល្មើសលួច. ឬ ករណី បទ ល្មើ រំលោភ លើ សេចក្ដី ទុកចិត្ត ឬបទ 1 ឆបោក ជាដើម. ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ មិន អនុញ្ញាត ឱ្យ មាន ការបកស្រាយ ក្នុង ន័យ ជា ការ ពង្រីក ដើម្បី ធ្វើ អី ឃ្លាតចាក អំពី ស្មារតី នៃ ច្បាប់ ទេ. ឧទាហរណ៍ យើង អាច លើក ច្រើន ដូចជា ករណី នារី ម្នាក់. គាត់ បាន ឧទាហរណ៍ថា ស្រលាញ់ គ្នា ជាមួយ បុរស ម្នាក់ ចុះ. ដោយ, បុរស ម្នាក់ ហ្នឹង គាត់ សន្យាថា គាត់ សន្យា ថា គាត់ នឹង រៀបការ ជាមួយ នាង ទៅ ដោយ មាន មនោសញ្ចេតនា ជាប់ ពាក់ ព័ន្ធ ស៊ីជម្រៅ ឧត្តរ ថា អ្នក ទាំង 2 នឹង ជាពិសេស នារី ដែល មាន ការ ទុក ចិត្ត ថា បុរស ខ្លួន ឯង និង គឺជា អ្នក ស្មោះ ត្រង់ ហើយ គួរតែ រៀប អាពាហ៍ពិពាហ៍. ឧទាហរណ៍ថា បាន ប្រព្រឹត្តិ ខុស ប្រពៃណី ខ្មែរ ចុះ ក៏ បាន. អ៊ីចឹង នៅ ពេល ក្រោយមក ស្រាប់តែ បុរស នោះ ក៏ ដោះ ដៃ វិញ កដៃ វិញ ក៏ ដោះស្រាយ ដោយ គិត ថា. មាន លើក ហេតុផល ផ្សេង ហើយ គាត់ មិន រៀប អាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយ អ្នក ក្នុង ស្ថានភាព បែប ហ្នឹង យើង គិត ទៅ អាច មាន ការបកស្រាយ របស់ សាធារណជន ខ្លះ ក៏ ដូចជា ការយល់ឃើញ របស់ អ្នក ខ្លះ គាត់ អាច យល់ ឃើញ ថា ទេ សារភាព និង គឺ អ្នក នឹង ក្បត់ ទំនុក ចិត្ត. ឬ ក៏ ថា អ្នក នឹង បុរស ម្នាក់ និង បោក. បើ យើង ពិនិត្យ ក្នុង គោល ការណ៍ច្បាប់ គឺ ការឆបោក ដូចជា ការ រំលោភ លើ សិទ្ធិ ចិត្ត អ្នក វា ត្រូវ យក ទៅ អនុវត្ត ទាក់ទង ជាមួយ នឹង ហៅថា ទ្រព្យសម្បត្តិ តែប៉ុណ្ណោះ. ឆបោក រាងកាយ គេ មិន និយាយ ពី ការ ក្បត់ ទំនុក ចិត្ត ឬ ការ រូប សិច ចិត្ត លើ រាង កាយ និង គឺ គេ អត់ ទេ ចង្កានៃ ក្បត់ សន្យា ដើម្បី រៀប អាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬ មិន រៀប អាពាហ៍ពិពាហ៍ និង គឺ ករណី និង គឺ យើង អត់ ត្រូវ យក បកស្រាយ ពង្រីក វិសាលភាព នៃ បទល្មើស ឆបោក ឬបទ ម៉ឺន រៀល ចិត្ត ដើម្បី តម្រឹម ទៅ លើ ករណី នោះ ទេ គឺ គោលការណ៍ ដែលមានចែងក្នុងមាត្រា 5 ការបកស្រាយ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ដោយ តឹងរ៉ឹង វិសាលភាព យ៉ាង ដូច្នោះ ទេ ប៉ុន្តែ មិនមែន បាន ន័យថា គ្រប់ ករណី ទាំងអស់ បុរស ម្នាក់ ដែល គាត់ ទៅ ក្បត់ ទំនុក ចិត្ត ប្រភេទ និង គាត់ អាច រួច ផុត ពី ការទទួល ត្រូវ ទេ ពេល ខ្លះ គាត់ អាច មាន ការទទួល ទៅ 1 ផ្នែក ដែរ បើសិន ជា ការ ដែល គាត់ ប្រព្រឹត្តិ នោះ គឺ ធ្វើ ឲ្យ មាន ការ កំណត់ និង បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ណាមួយ. ឧទាហរណ៍ថា ដូចជា ការ ចាប់ បង្ខំ ផ្សេង និង ដើម្បីរួមភេទ និង ។ ច្បាប់ និង ចាត់ទុក ថា គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ដែល យើង អាច ករណី និង គេ អាច ប្ដឹង បើសិន ជា មាន ការ ចាប់ បង្ខំ រួម ភេទ និង ប្ដឹង ពី បទ រំលោភ យើង ទៅ អាជ្ញាធរ ជម្រាប ជូន ដោយ ទូរ ទស្សន៍ អំពីគោលការណ៍ សារភាព ហើយ នឹង បច្ចេក គោលការណ៍ និង.
ការកំណត់បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ/ ដោយៈLaw- ប្រព័ន្ឌច្បាប់
សិក្សា ទៅ លើ ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ យើង ត្រូវ ស្វែង យល់ ទាក់ទង ទៅ នឹង អត្ថន័យ នៃ តួប្រុស មិន ទាន់. សំណួរ ដែល បង ប្អូន សិស្ស និស្សិត តែង សួរ ជាទូទៅគឺ សួរ ទាក់ទង ទៅ ហ្នឹង តើ អ្វី ទៅ ជា ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ អត្ថន័យ របស់ ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ ទាំង តាម បែប ទស្សនវិជ្ជា ឬ ក៏ យើង និយាយ ថា សង្គម វិជ្ជា ឬ ។ ម្យ៉ាងទៀតថា ផ្នែក តិអ៊ីយ៉ូដ ឬ ក៏ នីតិសាស្ត្រ និង វា មាន អត្ថន័យ យ៉ាង ដូចម្តេច? នៅក្នុង នោះ មាន ការ បែងចែក តាម អត្ថន័យ ជា 2 ហើយ ដែល ដែរ និយាយ ទាក់ទិន ទៅនឹង ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ. ទំហំ ទាន់ ក៏ ជា ការឆ្លើយតប របស់ សង្គម ទៅនឹង អ្នក ប្រព្រឹត្ត បទ ល្មើ មានន័យថា ប្រឆាំង ជាមួយ នឹង ចារី បទល្មើស. បទល្មើស គឺជាអំពើ ប្រឆាំង នឹង រដ្ឋ អំពើ ដែល នាំ ឲ្យ មាន គ្រោះថ្នាក់ ដល់ សង្គម ឬ អំពើ ប្រឆាំង នឹង ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ ជា ធរ មាន និង ផ្តន្ទាទោស ក្នុង បទ ឧក្រិដ្ឋ បទ ចម្រៀង ៕. ជាធម្មតា យើង ដឹង ហើយ ថា គ្រប់ សង្គម ទាំងអស់ តែង មាន ការ ធ្វើការ កំណត់ នៅ ច្បាប់ ដើម្បី ធ្វើ ការ គ្រប់គ្រង សង្គម ហើយ ក៏ ដើម្បី ធានា នូវ សុខសន្តិភាព. សណ្ដាប់ធ្នាប់ សាធារណៈ របស់ សង្គម កំណត់ នូវ វិធានការ កំណត់ នូវ សកម្មភាព 1 ចំនួន ដែលច្បាប់បានហាមឃាត់ ហើយ ការ ប្រព្រឹត្តិ នឹង ផ្ទុយទៅនឹង អំពើ ហាម ឃាត់ របស់ សង្គម សង្គម ក៏ មាន វិធានការ យ៉ាង តឹងរ៉ឹង ឆ្លើយ តប ត្រលប់ទៅវិញ ដែរ ក្នុង ក្រុម នេះ ការហាមឃាត់ ដោយ ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ ការប្រព្រឹត្ត ផ្ទុយទៅនឹង ការហាមឃាត់ ដែល ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ ត្រូវបាន ទទួល នូវ ទណ្ឌកម្ម ព្រមទាំ ឬ ក៏ យើង ហើយ ថា ទុក ព្រហ្មទណ្ឌ ហ្នឹង ឯង. នេះ គឺ ជា ការ ពិចារណា ទៅ តាម បែប ទស្សនវិជ្ជា ឬ ក៏ សង្គម វិជ្ជា ដែល បាន ប្រាប់. ដូច ទៅ ខាង លើ ហ្នឹង ហើយ តាម ទស្សនា 1 ទៀត យើង និយាយ បែប ផ្នែក. គតិយុត្ត ឬ ។? តាមបែបវិទ្យាសាស្រ្ត អ៊ីចឹង ទៅ ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ ជាទោស ដែល មាន ចែង នៅក្នុង ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ ដែល ត្រូវ ប្រកាស ដោយ តុលាការ ព្រហ្មទណ្ឌ ទៀត. យោង លើ អត្ថន័យ តាម ច្បាប់ នេះ គឺ យើង ពឹងផ្អែក ជាពិសេស ទៅ លើ ក្រុម របស់ ព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា យើង. ប្អូន អាច មើល ត្រង់ មាត្រា 1 មាត្រា 3 កថាខណ្ឌ ទី 2 និងមាត្រា 6 ដើម្បីកំណត់ ចំណាំ, នៅក្នុង នោះ គេ ចង់ និយាយ ទាក់ទិន ទៅនឹង គតិយុត្ត មានន័យថា ច្បាប់ គឺ តាម គន្លង ឬ ដែល ទាក់ទង នឹង ច្បាប់ ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ នេះ អត្ថន័យ តាម បែប កិត្តិយស 4 ចំណែក ឯ ផ្នែក នីតិសាស្ត្រ ពាក្យ 1 ម៉ាត់ ទៀត យើង តែងតែ និយាយ នីតិសាស្ត្រ នីតិសាស្ត្រ ជាទូទៅ បងប្អូន សិស្ស និស្សិត ផ្នែក ច្បាប់ គួរតែ និយាយ ចឹង គេ ចង់ សំដៅ ទៅ លើ គម្ពីរ ប្រាប់ 2 វិទ្យា ច្បាប់ ឬ ។? យោងតាម វចនានុក្រម របស់ សម្ដេច សង្គ្រាម ជួន ណាត គឺ. បង បាន ឲ្យ និយម ន័យ ឬ ក៏ បាន កំណត់ សម្គាល់ ទាក់ទងទៅនឹង នីតិសាស្ត្រ ថា. វិទ្យាសាស្ត្រ ដែលសិក្សាអំពី នីតិ ដែល នីតិ គឺ សំដៅ ទៅ លើ ច្បាប់ សំដៅ ទៅ លើ លិខិត. បទ ស្ថាន របស់ រដ្ឋ ឬ ក៏ យើង ហៅ ថា បណ្ដុំ នៃ លិខិត បទ ស្ថាន របស់ សង្គម ច្បាប់នឹងបញ្ញត្ត ទាំងអស់ ដែលអង្គការ មាន សមត្ថកិច្ច បាន កំណត់ ឡើង ដើម្បី គ្រប់គ្រង ជីវភាព ក្នុង សង្គម និង. អ៊ីចឹង. យើង សិក្សា ឬ ក៏ យើង បាន ផ្ដល់ និយម ន័យ ទាក់ទង ទៅ នឹង ទោស ព្រមទាំ នៃ ឥឡូវ យើង ម៉ោង. 1 ចំណុច ទៀត ទាក់ទង ទៅ នឹង ចរិត លក្ខណៈ នីទូ ព្រហ្មទណ្ឌ. បង ប្អូន បាន ដឹង អី ទាក់ទង ទៅ នឹង ចរិត លក្ខណៈ របស់ តួប្រុស មិន ទាន់ បាន ន័យ ថា តើ ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ និង វា មាន ចរិក លក្ខណៈ អ. គ្រោះថ្នាក់ ដល់ សង្គម ឬ ក៏ វា មាន ចរិត លក្ខណៈ ជួយ ដោះស្រាយ រាល់ បញ្ហា របស់ សង្គម. អ៊ីចឹង ចរិត លក្ខណៈ នីទូ ព្រហ្មទណ្ឌ ស្តែងចេញ អំពី លក្ខណៈ សំខាន់ និង មាន ភាព ច្បាស់លាស់. នីទូ ព្រហ្មទណ្ឌ ដូចមាន នៅក្នុង អត្ថន័យ តាម បែប គតិយុត្ត តាម នៃច្បាប់ ខាងលើ គឺ ធ្វើ ឲ្យរ ព្រហ្មទណ្ឌ វា មាន លក្ខណៈ ខុស ពី ទោស ផ្សេង ទៀត. លក្ខណៈ ខុស ប្លែក ពី ទូច ។ កញ្ញា ផ្សេង ទៀត. ដូច្នេះ យើង អាច ទាញ ចេញ នូវ ចរិត លក្ខណៈ នីតិព្រហ្មទណ្ឌ និង បាន ចេញ ជា 2. ទី 1 យើង ត្រូវ កំណត់ ឲ្យ ច្បាស់ ព្រោះ មិន ទាន់. បាន ន័យថា ចំណុច 1 នេះ យើង អាច ឃើញ នៅក្នុង ក្រោម ព្រមទាំង របស់ យើង ត្រង់ មាត្រា 1 បង ប្អូន អាច មើល នៅក្នុងមាត្រា 1 បាន បានកំណត់ថា ច្បាប់ ពុំទាន់ មាន គោលដៅ កំណត់ បទល្មើស ចង្អុល បង្ហាញ ម្នាក់ថា កំណត់ បទ ល្មើ បទ ល្មើស នេះ ជា បទ ល្មើស លួច ឬ ក៏ ជា បទ ល្មើស ប្លន់ ឬ ក៏ ជា បទ ល្មើ សម្លាប់ ឬ បទ ល្មើស ជាតិ កម្ម ឬ ក៏ ជា បទ ល្មើស ឆបោក ជាដើម ល្អ និង ល្អ និង បានសរសេរថា ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ និង ចង្អុល បង្ហាញ ពី បុគ្គល ដែល ត្រូវបាន ទទួល រង ឬ អាច ត្រូវ ប្រកាស ថា ទទួល ខុ សត្រូវ នីតា ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ និង ឯង ចង្អុល បង្ហាញ ថា បុគ្គល ណា ជា អ្នក ប្រព្រឹត្ត បទ ល្មើស នឹង ដោយ. ត្រូវ ប្រកាស ដោយ ឬ ក៏ ទទួល ខុសត្រូវ ដោយ នៅក្នុង ក្រុង ព្រហ្មទណ្ឌ បន្ថែមថា បុគ្គល ណា បាន ប្រព្រឹត្ត នៅ ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ ត្រូវតែ ទទួល រង នូវ ទណ្ឌកម្ម ឬ ។ ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ ហ្នឹង ឯង ហើយ ទៅ ព្រមទាំង មាន គោលដៅ កំណត់ អំពី ទោស ព្រមទាំង បែបបទ នៃ ការ អនុវត្ត ទោស ទៀត នឹង បែបបទ នៃ ការ អនុវត្ត ទោស នេះ វា អាច មាន ជា ទោស ដាក់ ពន្ធនាគារ វា អាច ជា ទោស ពិន័យ ជា ប្រាក់ ឬ ។ ទស្ស នា វា មាន ទាំង ទោស ពិន័យ ជា ប្រាក់ ហើយ មាន ទាំង ទោស ដាក់ ពន្ធនាគារ ថែមទៀត អញ្ចឹង នេះ ជា លក្ខណៈ ទី 1 ដែល ថា ទុក មិន ទាន់ ត្រូវបាន កំណត់ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ នេះ ឆ្លើយតប ជាមួយ នឹង គោលការណ៍ ទូទៅ មួយឈ្មោះថា គោលការណ៍ និយាយ។ គុណភាព នៃ ទៅ 5 ទាន់ ដែល យើង ឃើញ កំណត់ នៅក្នុងមាត្រា 3 កថាខណ្ឌ ទី 2 នៃ ក្រុម នេះ បង ប្អូន អាច សិក្សា នៅ នៅ នៅ មាត្រា 3 និងបាន បន្ថែមទៀត. ចំណែក. 1 ទៀត បង ប្អូន តែងតែ ឆ្ងល់ ហើយ សួរ វា ទាក់ទិន ជាមួយ នឹង គោលការណ៍ នេះ ចា បុគ្គល ភាព នៃ ទៅ ព្រហ្មទណ្ឌ និង ឆ្អឹង នៅក្នុង នេះ ចង់ សួរ សំដៅ ទៅ ដល់ អំពី អំពី គោលការណ៍ និ ច្ច គុណភាព បង ប្អូន អាច មើល មាត្រា 3 បន្ថែមទៀត អ៊ីចឹង យើង អាច នឹង ឆ្ងល់ ថា តើ អ្វី ទៅ ជា គោលការណ៍ ដើម្បី លុប បំបាត់ នូវ ចម្ងល់ នេះ យើង បង្ហាញ ថា គោលការណ៍ ឬ ។ ទ្រឹ ស្ដីមួយ ដែល ផ្តល់ នូវ មូលដ្ឋាន ឬ ។ ប្រភព, ដើម នៃ បទដ្ឋានគតិយុត្ត ឬ ជាប្រធានកិត្តិយស បង្កើត ដោយ អត្ថបទ ច្បាប់ ណាមួយ ដែល មាន លក្ខណៈ ទូទៅ. ក្នុង គោល បំណង ធានា អនុវត្ត ផ្សេង ហើយ មាន តម្លៃ កិត្តិយស ខ្ពស់ បន្ថែម បន្ទាប់ ពី យល់ អត្ថន័យ នៃ គោលការណ៍ រួច ហើយ យើង សួរ ចោទ បាន ន័យថា យើង ចោទ សួរ ថែម ទៀត តើ អ្វី ទៅ ជា គោលការណ៍ ចិន គុណភាព នៃ បទ ល្មើស នឹង ទោស មនុស្ស យើង សិក្សា ទាក់ទង ទៅ នឹង គោល ការរក្សាគុណភាព ឥឡូវ យើង ចប់ នឹង មក យើង កន្លែង ម៉ៅ សំណួរ បន្ត ទៀត ថា តើ អ្វី ទៅ ជា គោលការណ៍ នៃ សកម្មភាព នៃ បទ ល្មើស នឹង ទោស អ៊ីចឹង នៅក្នុង នេះ ។ ការរក្សាគុណភាព នៃ បទ ល្មើស នឹង ទោស គេ ចង់ សំដៅ ទៅ លើ គឺ ជា គោលការណ៍ ដែរ. មាន ក្នុង ទៀត និយាយ នគរ. អំពីខ្លឹមសារ នៃច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ. ជា ការពិត ណាស់ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ ជា បណ្តុំ នៃ វិធាន ដែល ចាយ ពី បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ បទល្មើស ផ្សេង មាន ដែលមានចែង នៅក្នុង ក្រុង ព្រហ្មទណ្ឌ និង កំណត់ ថា ពេល ណាមួយ គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ អំពើ នោះ ត្រូវ ផ្ដន្ទាទោស យ៉ាង ដូចម្ដេច. ហើយ គេ ចែក ទោស និង បទ ល្មើស នោះ ជា ចំណាត់ ថ្នាក់ ក្នុង មាត្រា 2 ដូចជា មាន បទ ឧក្រិដ្ឋ បទមជ្ឈិម និង បរិភោគ ។ ការរក្សាគុណភាព នេះ បើ យើង ពិនិត្យ អំពីខ្លឹមសារ របស់ វា ឃើញ ថា គោលការណ៍ នេះ គឺ មាន ចរិត ជា ប្រយ័ត្ន គ្រឿង នៅក្នុង ប្រព័ន្ធ នៃ នីតិព្រហ្មទណ្ឌ តែម្ដង ដោយសារតែ គោលការណ៍ នេះ ត្រូវ បាន ចាក់ ឫស យ៉ាង រឹង មាំ យូរ ណាស់ មក ហើយ នៅក្នុង ប្រព័ន្ធ នៃ នីតិព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ គោលការណ៍ នេះ ត្រូវ យក ទៅ ចង ក្រង. នៅក្នុង អត្ថបទ ជា អន្តរ ជា តិ ឬ ជា សកល ផង. មានន័យថា ។ ការណ៍នេះ ត្រូវបាន គេ យក ទៅ ចង ក្រង នៅក្នុង អត្ថបទ អន្តរ ជាតិ ជាពិសេស របស់ អង្គការ សហប្រជាជាតិ ដែល យើង និយាយ ខ្លី ថា មាន ចែង នៅក្នុង កតិ កតិកាសញ្ញានេះ អន្តរ ជា តិ ស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ នៅក្នុងឆ្នាំ 1966 ហើយ ក៏ មាន ចែង នៅក្នុង សេចក្ដីប្រកាស ជា សាកល ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស ដូច គ្នា ក្នុង ឆ្នាំ 1000 ប្រាំបួន រយ 40 ប្រាំបី របស់ អង្គការ សហប្រជាជាតិ. អ៊ីចឹង បច្ចុប្បន្ន គោលការណ៍ នេះ ត្រូវបាន យក មក ចងក្រង បញ្ចូល នៅ ខាងក្រោម ពុំទាន់ របស់ យើង. ឆ្នាំ 2009 របស់. គឺ មាន ចែង យ៉ាង ច្បាស់ អំពី បញ្ហា នេះ នៅក្នុងមាត្រា 3. មាត្រានេះ បានចែងថា មាន តែ អំពើ ដែល បង្កើត ឱ បង្កក ឬ ក៏ បង្កើត ជា បទ ល្មើស នៅ ពេល ដែល ពេល នោះ មាន ចែង. នៅក្នុង បទ ប្បញ្ញត្តិ ព្រហ្មទណ្ឌ ជាធរមាន ប៉ុណ្ណោះ ទើប ត្រូវ ផ្ដន្ទាទោស ព្រហ្មទណ្ឌ បាន ហើយ ទន្ទឹម នឹង នេះ មាត្រា 3 ៖ មាន ចែង មាន ទោស ដែល មាន ចែង នៅក្នុង បទ ប្បញ្ញត្តិ ព្រហ្មទណ្ឌ ជា ធរ មាន នៅ ពេល មាន បទ ល្មើស ថា. មាន ទោស ទៅ. លុះ ត្រា តែ មាន ច្បាប់ ចែង ក្នុង មាត្រា 3 នេះ ចង់ ចង់ បញ្ជាក់ បងប្អូន សិក្សា និស្សិត នៅ ត្រង់ ចំណុច ហ្នឹង ឯង. ចឹង លុះត្រាតែ បទ ល្មើ 1 អាច ចាត់ទុក ថា ជា ទោស បាន ដាក់ ទណ្ឌកម្ម. នេះ គឺ ជាទោស បាន និង លុះត្រាតែ មាន ច្បាប់ ចែក ហើយ ត្រូវបាន ប្រព្រឹត្ត ដោយ ផ្ទាល់ ប៉ុណ្ណោះ ទើប អាច បាន ន័យថា ត្រូវ. ឬ ក៏ យើង មិន បាន បាន ន័យថា ទើប អាច ត្រូវ ប្រកាស បាន ទោះ យើង បាន ប្រព្រឹត្ត និង. ដូច្នេះ តាម កម្សាន្ត នៃមាត្រា 3 ដូច បាន ជម្រាប ជូន ទូរ ទស្សន៍ អម្បាញ់មិញ យើង ឃើញ ថា ដើម្បី អាច ចាត់ទុក ថា ការប្រកួត របស់ បុគ្គល ណា ម្នាក់ ប៉ះពាល់ ដល់ បុគ្គល ណា ម្នាក់ ទៀត នោះ នៅ ក្នុង ស្ថានភាព នៃ ការ ប្រព្រឹត្ត នេះ យើង នឹង អាច ចាត់ទុក ថា ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ យើង អាច ប្រើ ទទួល បាន លុះត្រាតែ មាន ច្បាប់ 1 ឬមាន បញ្ញត្តិ ព្រហ្មទណ្ឌ 1 ចែង កំណត់ ទុក ជា មុន. យ៉ាងណាមិញ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ នេះ ដូច. បាន និយាយ ហើយ ថា ពាក្យ ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ នៅក្នុង អត្ថន័យ នៃក្រមព្រហ្ម ទណ្ឌ របស់ យើង មិនមែន សំដៅ ត្រឹមតែ ពាក្យ ច្បាប់ នៅក្នុង នៃ ចង្អៀត ប៉ុន្តែ បាន ន័យ ថា ច្បាប់ ដែល បាន អនុម័ត ដោយ អង្គការ នីតិប្បញ្ញត្តិ 1 នោះ ទេ. ផ្ទុយទៅវិញ ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ នេះ គឺ សំដៅ ទៅ បទ ប្បញ្ញត្តិ ព្រហ្មទណ្ឌ ទាំងអស់ ដែល ចែង អំពីបទ. ចេញ ពី បទ ល្មើ ហើយ នឹង ទោស បើ យោងតាម. ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ របស់ យើង ក្នុង ន័យ នេះ មាត្រា 1 ក៏ បាន និយាយ អំពី អំណាច នៅក្នុង អង្គការ នីតិប្រតិបត្តិ ដើម្បី បំពេញ សកម្មភាព ប្រចាំ ថ្ងៃ របស់ ខ្លួន ក្នុង ការបំពេញ កិច្ចការ របស់ ខ្លួន ក្នុង ស្ថាប័ន នីតិប្រតិបត្តិ ហើយ អាច ចេញ នូវ លិខិត បទដ្ឋានគតិយុត្ត ដែល ចាំបាច់ ដើម្បី ចែង អំពី បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ 1. ដែល យើង ហៅ ថា ជា ប្រភេទ បទ ហួរ ដែល ត្រូវ ពិន័យ ត្រឹម ជា ប្រាក់ ប៉ុណ្ណោះ. ដូច្នេះ យើង អាច ឲ្យ អំពើណាមួយ ត្រូវបាន គេ ចាត់ ទុក ថា ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ហើយ ប្រាណ ទៅ បាន លុះត្រាតែ មាន កញ្ញា ទាំងនោះ ចែង ទុក ជា មុន រួច ជា ស្រេច. ដើម្បី ងាយ ស្រួល យល់ នៅក្នុង នេះ មាន ចង់ បញ្ជាក់ ត្រឡប់ ទៅ វិញ ថា រាល់ អំពើណាមួយ អាច ចាត់ទុក ថា ជា បទ ល្មើស បាន លុះត្រាតែ មាន ច្បាប់ ចែង នៅក្នុង ហ្នឹង យើង លើ យើង សិក្សា ទាក់ទងទៅនឹង ឧទាហរណ៍ដូចជា ករណី សម្លាប់មនុស្ស. គឺ មាន ចែង អំពី. ថា មាន ចែង ទុក ជា មុន នៅ មាត្រា 199 គឺបទ. ឧសភាទ ដោយ ប័ ណ្ណ បទ មនុស្សឃាត និង មាត្រា 109 1 ចំនួន 1 ទៀត ដូច ជា ករណី បទ ស្រវឹង ជាក់ស្ដែង ក្នុង ស្ថានភាព ពី មុន គឺ ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ អត់ ទាន់ មាន ចែង កំណត់ នៅក្នុង ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ ណាមួយ ដែល កំពុង អនុវត្ត ទេ គឺ ទើប តែ មាន ចែង នៅក្នុង ក្រុង ព្រហ្មទណ្ឌ ឆ្នាំ 2009 ថ្មី នេះ ទេ ដែល មាន បទ ស្រវឹង ជាក់ស្ដែង នេះ ទើប តែ ត្រូវបាន អនុវត្ត ក្រោយ ពេល ក្រុម នេះ ចូល ជា ធរ មាន រយៈពេល 1 ឆ្នាំ គឺ ចាប់ពី ថ្ងៃ ទី ម្ភៃ 1 ខែ ធ្នូ. ឆ្នាំ 2011 រហូត ហ្នឹង. យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុង ស្ថានភាព នេះ គឺ មាន ន័យ ថា បើសិន កាល ពី មុន ថ្ងៃ ទី ម្ភៃ 1 ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ 2010 មាន អ្នកណា ប្រព្រឹត្ត បទ ស្រវឹង ជាក់ស្ដែង ហើយ បើ យើង ពិនិត្យ នៅក្នុង អត្ថបទ ច្បាប់ ដែល កំពុង អនុវត្ត មុន ពេល នេះ ចែង ផ្ដន្ទាទោស ខាង ថាចាញ់ ផ្ដន្ទាទោស ករណីខាងលើនេះ និង គឺ បើ អនុលោម ទៅ តាម គោលការណ៍ នៅឆ្នាំ គុណភាព នៃ បទ ល្មើស នឹង គោលការណ៍ នេះ ចិន គុណភាព នៃ ទោស ចៅក្រម មិន អាច យក ជន នោះ មក ធ្វើ ការ ប្រណិត បានឡើយ ដោយសារតែ ខ្មែរ មិន ទាន់ មាន ច្បាប់ ការណ៍ នេះ យើង អាច យល់ ច្បាស់ លាស់ តាមរយៈ កម្រង ពាក្យ ដែរ ដោយ ឈ្មោះ 1 ឃ្លាថា គ្មាន បទ ល្មើស គ្មានទោស បើ គ្មានច្បាប់ ចែង ទៀត ទាក់ទង នឹង ពាក្យ នេះ ក៏ ដោយ ឲ្យ ក្លៀក ថា គ្មាន បទ ល្មើស គឺ គ្មានទោស គ្មានច្បាប់ ចែក ជើង បើ មាន ច្បាប់ ទេ។ យើង មិន អាច ថា នេះ ជា បទ ល្មើ បានឡើយ ទាល់តែ មាន ច្បាប់ ចែង ថា ល្មើស និង បាន ប្រព្រឹត្ត ដោយ បុគ្គល បុគ្គល នេះ ហើយ ច្បាប់ ចេញ ទើប អាច. ភ្ញៀវ ឃាត់ខ្លួន ។ ចាប់ខ្លួន បុគ្គល នោះ បាន យក បាន យក មក គ្រាន់តែ ទោស ទៅ តាម ជា សកម្ម ទាំង សង្គម ទាំង បុគ្គល ហើយ. កម្រង ពេល នេះ វា កើត ចេញ មក ពិភាក្សា ឡាតាំង ដែលមាន សិលាចារឹកនេះ កំណត់ អំពីគោលការណ៍ យាន គុណភាព នៃ បទ ល្មើស នឹង គោលការណ៍ រក្សា គុណភាព នៃ ទោស បើ យើង និយាយ សាមញ្ញ ថា៖ មានបទល្មើស ទេ គ្មានទោសទេ ប្រសិន បើ គ្មាន ច្បាប់ ចែក និង នៅក្នុង ចំណុច យើង យើង ពី ទោស ហ្នឹង ឯង. ប្រការ នេះ មាន សារៈសំខាន់ ណាស់ ក្នុង ប្រព័ន្ធ នីតិសាស្ត្រ ជាពិសេស សម្រាប់ នីតិព្រហ្មទណ្ឌ ព្រោះថា គោលការណ៍ នេះ មាន គោលបំណង 2 យ៉ាង. ណាស់ វណ្ណ ហើយមានកូន ម្តង 2 យ៉ាង គោលដៅ. ទី 1 យើង ត្រូវបាន គេ ចាត់ ទុក ថា ជា. ញាក់ ដើម្បី ការពារ នៅ សេរីភាព របស់ បុគ្គល. អ៊ីចឹង តើ ដើម្បី ការពារ សេរីភាព របស់ បុគ្គល និង យ៉ាង ម៉េច ការពារ ដូច ខ្ញុំ បាន ជម្រាប ជូន ទៅ ខាង លើ ជើង មាន ន័យ ថា ប្រជាពលរដ្ឋ ឬ ក៏ សមាជិក សង្គម ទាំងអស់ ចងក្រង គ្នា នៅក្នុង សង្គម តាមរយៈ សង្គម ឬ ក៏ តាមរយៈ កិច្ចសន្យាសង្គម. នេះ បើ តាម ទ្រឹ ស្តី របស់ លោក សង្សារ អឺរ៉ូ កិច្ចសន្យាសង្គម. នេះ គឺ ជា ច្បាប់ ច្បាប់. នេះ គឺ សម្ដែង នៅ ឆន្ទៈ ទូទៅ របស់ សមាជិក សង្គម ទាំង អស់. តាមរយៈ អ្នក តំណាង រាស្ត្រ. ដែលមានអាសនៈ ឬ មាន កៅអី នៅ ក្នុង រដ្ឋសភា ដែលជា អង្គការ នីតិប្បញ្ញត្តិ. អ៊ីចឹង ប្រជាពលរដ្ឋ. បោះ ឆ្នោត ឲ្យ គាត់ ដល់ ពេល គាត់ ធ្វើ ច្បាប់ ដូច្នេះ ច្បាប់ នេះ ត្រូវបាន ចាត់ ទុក ថា ជា ឆ ន្ទៈ ទូទៅ របស់ ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល ជា សមាជិក សង្គម ទាំងអស់. យើង ពួកគាត់ នាំ គ្នា បង្កើត កិច្ចសន្យាសង្គម 1 ដូច្នេះ គាត់ ថា ដើម្បី អាច កំណត់ ថា ពេល ណាមួយ គឺ ជា បទ ល្មើ ហើយ អាច ប្រយុទ្ធ ទំព័រ នោះ បាន លុះត្រាតែ មាន ច្បាប់ ចែង ច្បាស់ ជាង មុន ហើយ ប្រាប់ ទៅ ដល់ សមាជិក សង្គម ទាំងអស់ ថា ពេល នេះ គឺជាអំពើ ឬ ក៏ ជា បទ ល្មើស. ដូចគ្នា ដូច ធ្លាប់ បាន បញ្ជាក់ ជូន រួចមកហើយថា ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ស្តែងឡើង ហាក់ បីដូច ជា បញ្ជី នៃ ការឱប. ហាម ឃាត់ បញ្ជី នៃ បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ឬ បញ្ជី បញ្ជីនេះ ទោស មានន័យថា ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ នេះ គឺ កំណត់ អំពី ព្រំដែន សិទ្ធិសេរីភាព រហូត ដល់ អ្នក ច្បាប់ 1 ចំនួន គិត ថា បានកំណត់ថា ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ គឺ ជា ព្រំដែន និស្សិត មានន័យថា ប្រាប់ ដល់ ប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យ បាន ដឹង ថា តើ អំពើណា ខ្លះ គឺជាអំពើ ហាមឃាត់ ឬ ក៏ អំពើ ណា ខ្លះ ដែល សង្គម បាន ហាមឃាត់ ឬ ក៏ អំពើ ណា ខ្លះ ដែល ក្រុម ពុំទាន់រក ច្បាប់ បញ្ញា និង បាន ហាមឃាត់. ហើយ អ្វី ដែល មិន អាច ហាម ឃាត់ ដោយ ច្បាប់ យើង អាច ចាត់ទុក ថា ប៉ុណ្ណោះ ជា សេរីភាព របស់ គាត់ ដែល អាច ប្រព្រឹត្តទៅបាន ដោយ អត់ ហាម ឃាត់ ឡើយ. ។ អនុវត្ត វា បាន គាត់ អាច ប្រើប្រាស់ វា ជា កម្ម សិទ្ធ របស់ គាត់ បាន ប៉ុន្តែ អ្វី ដែល បាន ចែក ជូន នៅក្នុង បញ្ជី នៃ បញ្ញា ព្រហ្មទណ្ឌ មានន័យថា គេ ត្រូវតែ កំណត់ ថា ប្រសិន បើ អ្នក ណា ប្រព្រឹត្តិ ទម្លាប់ ទៅ លើ បញ្ជី នៃ បទ ល្មើស និង អ្នក នោះ នឹង ត្រូវ ប្រណី ត ទៅ តាម បញ្ជី នៃ ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ ជា ធរ មាន. ច្បាស់ ណាស់ បង ប្អូន នៅក្នុង ចំណុច និង ជាក់ស្ដែង អំ គឺក្រោម ព្រហ្មទណ្ឌ ថ្មី ឆ្នាំ 2009 នេះឯង. ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើ. ជា អ្វី ដែល កំណត់ ជា អ្វី ដែល មាន ចែង ច្បាស់ នោះ ទេ យើង អាច ចាត់ទុក ថា គាត់ អាច ប្រើប្រាស់ សិទ្ធិ របស់ គាត់ បាន លើក លែងតែ អំពើ នោះ វា ប៉ះពាល់ ដល់ សិទ្ធ របស់ អ្នក ដទៃ ហើយ បើ ប៉ះ ពាល់ ដល់ សិទ្ធិ របស់ អ្នក ដទៃ គឺ គេ អាច ប្រើប្រាស់ និស្សិត តាម នាទី ររ វេនីស ពិសេស ក្រុម រក អ្វី នេះ ដើម្បី ទាមទារ សំណង ជួសជុល ជា សកម្ម ការខូចខាត ផ្សេង. ម្យ៉ាង នេះ ទាក់ទង ទៅ នឹង ទៅ ព្រហ្មទណ្ឌ ហាឡី មតិ ស ថែមទៀត. ដើម្បី សម្ដែង ឲ្យ ឃើញ នូវ ស្ថានភាព នៃ កន្លែង នេះ ឲ្យ បាន យល់ កាន់តែ ច្បាស់ បន្តិច គឺ. ជូនទៅដល់ បងប្អូន នៅពេលដែល ការរៀបចំ ក្រម ព្រហ្មទណ្ឌ ខ្មែរ ថ្មី នេះ យើង មាន បញ្ហា 1 ចំនួន ចាយ អំពី បទ ល្មើ ទាក់ទង ជាមួយ នឹង ការ បរិហាកេរ្តិ៍ និង ការជេរប្រមាថ សោភា. បញ្ញត្តិ បាន សម្រេច នៅក្នុង ក្រុង ព្រហ្មទណ្ឌ ចាត់ទុក ថា អំពើ ទាំងនេះ គឺ ត្រូវ ស្ថិតក្នុង ជាមួយ នៃ បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ដោយសារតែ. នីតិ ក៏ មិន ចង់ ទទួល ស្គាល់ នូវ ការជេរប្រមាថ និង ការ បរិហាកេរ្តិ៍ របស់ អ្នក ដទៃ នោះ ថា ជា សិស្ស របស់ បុគ្គល អ៊ីចឹង ហើយ បាន ជា ក្រោម ព្រហ្មទណ្ឌ នៅតែ រក្សា ប្បញ្ញត្តិ នេះ ដោយ ចាត់ទុក ថា ពេល នោះ គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ ដើម្បី ជៀស វា ង មាន ការបកស្រាយ ថា. បើសិន ជា យើង មិន ចាញ់ អំពី បទ ល្មើស បរិហាកេរ្តិ៍ ក៏ ដូចជា បទ ជា ប៉ុន្មាន អ្នក ដទៃ ចូល ទៅ ក្នុង ក្រុង ពុំទាន់ ដោយ ចាត់ ទុក វា ថា គឺ ជា ជា ឈ្មោះ បទល្មើស នៅក្នុង តារាង នៃ បញ្ជី ព្រហ្មទណ្ឌ ទេ នោះ វា នឹង អាច មាន អ្នក ដទៃ គេ យក ធ្វើការពិនិត្យ បកស្រាយ ថា ទាំង នោះ គឺ ជា សាច់ របស់ គេ នឹង ការជេរប្រមាថ. និង បរិហារ អ្នក ដទៃ ជាដើម. ដូច្នេះ យើង អត់ ទទួល ស្គាល់ នូវ អំពើ បែបនេះ ថា មិនមែន ជា បទ ល្មើ ទេ ថា បទ បរិហាកេរ្តិ៍ ឬ ក្បត់ ជេរ ប្រមាថ និង ឯង រណា សង្គម ទាំង មូល ឬ ។ កញ្ញា និង មិន ចាត់ទុក ថា មិនមែន ជា បទ ល្មើ ទេ ព្រោះ នៅក្នុង សង្គម កម្ពុជា ដែល មាន ទំនៀម ទម្លាប់ និង ប្រពៃណី ដ៏ ល្អ ផូរ ផង់ ឬ ក៏ ល្អ ឯក និង ឯង យើង មិន ចាត់ទុក ថា ជា សុ ទេ. មិនមែន ចក់ ចេះ តែ ដើរ ជា គេ ទៅ ផ្ដេសផ្ដាស បរិហាកេរ្តិ៍ និយាយដើមគេ ផ្ដេសផ្ដាស បាន ទេ និង. គោលបំណង ទី 1. ចំណែក ឯ ខាងក្រោម គឺជា គោល បំណង 1 ទៀត ថា នៃ គោលការណ៍ នៃ សកម្មភាព របស់ ល្មើស ទោស និង ឯង អ៊ីចឹង. វា ពាក់ ព័ន្ធ ជាមួយ នឹង ការបង្ការ ទុកជាមុន នូវ បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ មាន ការ ស្រាវជ្រាវ ច្រើន. នៅក្នុង បញ្ហា នេះ ជាពិសេសគឺ សម្រាប់ បុគ្គលិក វិទូរ ឬ អ្នក ប្រែ ខាង ឧក្រិដ្ឋ វិទ្យា. ព្រោះ នៅក្នុងទ្រឹស្តី ឧក្រិដ្ឋ វិទ្យា គាត់ បាន ចាត់ ទុក ថា ការ ដែល ចាញ់ ទុកជាមុន នៅក្នុង អត្ថបទ ច្បាប់ ជាពិសេស គឺ ដើម្បី ឲ្យ ប្រជាពលរដ្ឋ ដឹងថា ពេល ណា ខ្លះ គឺជា បទ ល្មើស ដែល ត្រូវ ប្រណីត នោះ គឺ នឹង អាច ចូល រួម បាន នូវ ការ កាត់បន្ថយ បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ. ប្រសិនបើ យើង មិន ចាយ នៅក្នុង ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ បញ្ជាក់ ថា បទ ល្មើស ណាមួយ ត្រូវបានផ្តន្ទាទោស ដាក់ គុក ប៉ុណ្ណេះ ប៉ុណ្ណោះ ទេ វា នឹង នាំ ឲ្យ បុគ្គល នោះ អាច យល់ ឃើញ ថា នេះ ជា សេរីភាព នីតា គាត់ គិត ថា បើ ការជេរប្រមាថ គេ បរិហាកេរ្តិ៍ នេះ មិន មែន គិត ថា ជា បទ ល្មើ ទេ ក៏ មាន សេរីភាព គាត់ នឹង យក ទៅ ប្រព្រឹត្ត នៅ ពេល ផ្សេង ប៉ះពាល់ ដល់ បុគ្គល ដទៃ អ៊ីចឹង នៅ ក្នុង ករណី ដែល ច្បាប់ ចែង ថា ប្រសិនបើ. យើង ទៅ ប្រព្រឹត្ត អំពើ នេះ គឺ ជា បទ ល្មើស ព្រហ្មទណ្ឌ. ដូច្នេះការ ចាត់ ទុក ជា មុន នេះ. អាច ធ្វើ ឲ្យ បុគ្គល នោះ រាង ចាល បាន សេចក្តីថា បើ មាន ច្បាប់ ចែង ទុកជាមុន ទោះបីជា គាត់ មិន ទាន់ បាន ជេរ ហើយក៏ដោយ ឬ ក៏ មិន ទាន់ បាន បរិហាកេរ្តិ៍ គិត រួច ហើយ ក៏ ដោយ នឹង ច្បាប់ មិន ចាញ់ ទុក ជា មុន ចេញ នៅ ពេល ដែល គាត់ បាន ប្រព្រឹត្ត អំពើ និង គឺ មាន ន័យថា ច្បាប់ សង្គម ឬ ។ ច្បាប់ ព្រហ្មទណ្ឌ និង អាច ចាត់ទុក ថា ជា គោលការណ៍ 1 ដែល ចូល រួម ក្នុង ការបង្កើត បទល្មើស 1 ផ្នែក នេះ ទាក់ទង នឹង ទោស ព្រហ្មទណ្ឌ ឬ ក៏ ការ. យើង សង្ឃឹម ថា បង ប្អូន ហើយ អាច យល់ បាន បន្ថែម ទៀត ទាក់ទង នឹង គោលការណ៍ ទូទៅ នៃ ទៅ ព្រហ្មទណ្ឌ និង. ទាក់ទង នឹង អត្ថន័យ ខ្លះ បទ ស្ថានីយ៍វិទ្យុ ចរិត លក្ខណៈ អ្នកទោស ព្រហ្មទណ្ឌ ដើម្បី ជា ជំនួយ ស្មារតី ក្នុង ការ សិក្សា បន្ថែមទៀត ដោយ ងាយ យល់ ងាយ ស្ដាប់ បាន ហើយ សង្ឃឹម ថា បង ប្អូន និង ទទួល បាន ប្រយោជន៍ ពី អាច មាន មាន សង្ឃឹម ថា ហើយ បង ប្អូន និង សប្បាយ រីករាយ ស្វែង យល់ បន្ថែម ទៀត នៅក្នុង ខ្លឹម សារ មេរៀននេះ ណា ពេល ក្រោយ ហើយ នឹង វិល ត្រឡប់ ជួបគ្នា ម្តង ទៀត សារ ជា ថ្មី អរគុណ និង សូម ក្រោយវាយគំរាម និង សូម អរគុណ បង ប្អូន ជ្រាប លា ទាំងអស់ គ្នា