link pdf
p 3 , KIRISHI = INTRODUCTION
Biologik kimyo – o’simlik va hayvonlaming organi hamda to’qimalarning kimyoviy tarkibini,
Biologik kimyo = Biological chemistry/Biochemistry
o’simlik = plants
va = and
hayvonlaming = of animals (genitive case)
organi = organs
hamda = as well as/and also
to’qimalarning = of tissues (genitive case)
kimyoviy = chemical
tarkibini = composition (accusative case)
ularning hayot faoliyati asosidagi kimyoviy jarayonlarini o’rganadigan fandir.
ularning = their/of them
hayot = life
faoliyati = activity/activities
asosidagi = underlying/based on (locative case)
kimyoviy = chemical
jarayonlarini = processes (accusative case)
o’rganadigan = that studies/studying
fandir = is a science
Biokimyo fani doniriga umib chiqishidan tortib, to oliy nerv faoliyatigа qadar bo’lgan hayotning barcha ko’rinishlarini o’rganadi. Organizmni bilan tashligi nutni o’risidagi xurma beg’lunish faoliyati energiya hisobligi ozuqa moddalar bilan asosiy ta’minlovchidir, u organizmda pacharlanish, ho jarayon davomida ajralib chiquvchi energiya hisobligi hayotni va to’qimalaring qurilish uchun zarur bo’lgan moddalaming tishqari jarayoti bo’lib intaqladi.
Biokimyoning riboiyoti uchun ahamiyati ulkandir. Sog’lom organizmda bo’lib turadigan biokimyoviy jarayonlarni bilish organizmda kechadigan kimyoviy reaktsiyalaming turli-tuman buzilishlaridan iborat bo’lgan turli xil kasalliklarning tabiatini o’rganish imkoniyatini beradi. Diagnostika jarayonida biokimyo ma’lumotlaridan foydalanish ham muhimdir. Biologik suyuqliklardan olingаn ma’lumotlar keng nomlaslagi sintezlovchi biokimyo analitik bilan o’z vaqtida va to’g’ri tashxis qo’yilga imkon beradi, chunki kasalliklarning ko’p moddalar konsentritsiyasining o’zgarishi spetsifik bo’lib hisoblanadi. Masalan, qonda va siydikda glyukozaning me’yorda qishtada ko’p miqdarda ortishi qandli kasaligining o’zgarishi belgidir, qonda globulinlarning kamayishi organizming infektiya va boshqalarga rezistensiga (qarshilik ko’rsatish qobiliyati)ning pasayishini dalolat beradi.
Keyingi yillarda biokimyoning rivojlanishi diagnostika uchun fermеntlarning aktivligi anglandigiе normal fermentlarining yuqori spetsifikasi va organizmda kimyoviy jarayonlarni o’zgarishga tez (elastiklik) javob ulaming xususiyatlaridа. Masalan, miokard infarktida birinchi darajadovchiqa qonda big’ator fermentlarining aktivligi oshadi, shuilda esa iommon.