9
អក្សរខ្មែរ (ʔɑksɑː kʰmae) – Khmer Alphabet
ការស្រា (kaː sraː) – To write
ច្បាប់សញ្ញា (cbap saɲɲa) – Symbol
អក្សរ (ʔɑksɑː) – Letter/Character
អក្សរធម្មតា (ʔɑksɑː tʰɔmmədɑː) – Regular letters
អក្សរខ្ចីស្រៈ (ʔɑksɑː kʰcəy sraʔ ~ letter + borrow ) – Consonants with vowels
អក្សរបន្ទាប់ (ʔɑksɑː bɑn toap) – Next letter
អក្សរគួរអាន (ʔɑksɑː kʊəʔ ʔaːn) – Letters to be read
អក្សររក្សាទីតាំង (ʔɑksɑː rɔk saː tiː taŋ) – Placeholder letters
អក្សរជំរាប (ʔɑksɑː com riəp) – Notification letters
អក្សរមេ (ʔɑksɑː meː) – Mother letters
អក្សរមូល (ʔɑksɑː muːl) – Round letters
អក្សរបរទេក (ʔɑksɑː bɑrə teːk) – Tilted letters
អក្សរស្គ្រី (ʔɑksɑː skʰri) – Script letters
អក្សរដុំ (ʔɑksɑː dom) – Block letters
អក្សរបន្ត (ʔɑksɑː bɑn toat) – Continuous letters
អក្សរប្រកាស (ʔɑksɑː prɑ kɑh) – Announcement letters
អក្សរចម្លង (ʔɑksɑː com loəŋ) – Copied letters
អក្សរមួយចំនួន (ʔɑksɑː muːəj com nuən) – Some letters
អក្សរដំណើរការ (ʔɑksɑː dom nɑək kaː) – Processing letters
71
Prepositions (អនុគមន៍) sub- + គមនាគមន៍ (kom-nea-kom) communicate = function
ធ្នាក់ thneak = preposition
គឺជា (keu-chea) – is/are
ពាក្យ (peak) – word
សំរាប់ = for
ប្រើ (brae) – use
នាម បុរសនាមនិង សព្ទបញ្ចេញន័យ
ដើម្បីបង្ហាញទំនាក់ទំនង នៃឈ្មោះ ឬការតំណាងនៃភាពដល់គ្នារវាងពាក្យនោះ ឬឃ្លា ឬមេពាក្យនោះ។ ពាក្យទាំងនេះដូចជា: ជាមួយ, លើ, ក្រោម, ក្នុង, ចំពោះ, នឹង, លើស, ក្រៅ, ចំកណ្តាល, ដោយសារ, ចំពាក់មុខ, តាមរយៈ, ខាងក្រោយ, ខាងលើ, ទល់មុខ …. ច្រើនទៀត។
ក្បរកន្លែង (Preposition of Place) គឺជាភាគសំរបប្រើ ពាក្យសម្ងាញ់ជាមួយនឹងនាម។
មនុស្សនៅ សណ្ឋាគារ កោះកុង។
គោលដៅ យកចង្វាត ជាព្រំ កោះកុង។
បុរសនៅ ទីស្នាក់លី។
បាយញ៉ាំ នៅក្បែរក្រឡា។
សារី ធ្វើដំណើរទៅ ភ្នំក្រចេះ។
ឆ្លើយសំណួរ ដោយបង្អែកចេញ។
ជាមួយ (chea muoy) – With
ក្រោម (kraom) – Under
លើ (loe) – On
នៅលើ (nouv loe) – Above/On top
ខាងក្រោម (khaang kraom) – Below
ក្នុង (knong) – Inside
ខាងក្នុង (khaang knong) – Inside of
ខាងក្រៅ (khaang kraov) – Outside
មុខ (mok) – In front
ក្រោយ (krouy) – Behind
ជាប់នឹង (chuab neung) – Next to
នៅក្បែរ (nouv kbae) – Near
នៅចន្លោះ (nouv jonluah) – Between
ចំពាក់មុខ (chompeak mok) – Opposite
នៅព្រំដែន (nouv promdain) – At the border
ខាងស្តាំ (khaang sdang) – To the right
ខាងឆ្វេង (khaang chhvaeng) – To the left
ឈរនៅលើ (chor nouv loe) – Standing on
បញ្ចូលទៅក្នុង (banchoul tov knong) – Insert into
លែងពី (laeng pi) – Away from
ក្បឿង (Preposition) – Preposition
ជាមួយ (chea muoy) – With
ក្រោយ (krouy) – Behind
ជាប់នឹង (chuab neung) – Next to
នៅក្បែរ (nouv kbae) – Near
នៅចន្លោះ (nouv jonluah) – Between
ចំពាក់មុខ (chompeak mok) – Opposite
នៅព្រំដែន (nouv promdain) – At the border
ឈរនៅលើ (chor nouv loe) – Standing on
បញ្ចូលទៅក្នុង (banchoul tov knong) – Insert into
លែងពី (laeng pi) – Away from
ពី (pi) – From
ដល់ (dal) – To/Until
មក (mok) – To/Come
ខាង (khaang) – Side/Direction
ទៅ (tov) – Go
ដោយ (daoy) – By/With
លើសពី (loe sa pi) – More than
តាម (taam) – According to/By
នៅលើ (nouv loe) – Over
ជាង (cheang) – Than
ក្នុងអំឡុងពេល (knong omlong pel) – During
នៅលើ (nouv loe) – Upon
នៅជិត (nouv chet) – Close to
នៅចន្លោះ (nouv jonluah) – Amidst
ចន្លោះ (jonluah) – Between
រហូតដល់ (rahoot dol) – Until
បន្ទាប់ពី (bontop pi) – After
មុន (mun) – Before
ក្រោយពី (krouy pi) – After
ជុំវិញ (chom vinh) – Around
ពីរបៀបនេះ (pi ropiab nih) – Like this
ខាងក្រោម (khaang kraom) – Underneath
ខាងលើ (khaang loe) – Above
ក្រៅពី (kraov pi) – Except for
ទាំងអស់ (teang os) – All/Entire
ជាប់សម្រាប់ (chuab samrab) – For
សម្រាប់ (samrab) – For
នៅចន្លោះ (nouv jonluah) – In between
ជាកន្លែង (chea konlaeng) – As a place
នៅពេល (nouv pel) – When
ដើម្បី (dambei) – In order to
នៅលើកំពូល (nouv loe kompul) – On the top of
តាមរយៈ (taam royak) – Through
ខាងក្រោយ (khaang krouy) – Behind
ខាងមុខ (khaang mok) – Ahead
ពេញលេញ (penh lenh) – Completely
ពោលគឺ (pol keu) – That is to say
ចាប់ពី (chab pi) – Starting from
ទៅដល់ (tov dol) – Up to
បន្ដ (bantoat) – Continue
ទៅលើ (tov loe) – Onto
ចោល (chol) – Discard
ដោយគ្មាន (daoy khmean) – Without
ជំនួស (chomnuah) – Replace
ពីរបៀបណា (pi rapiab na) – How/Like
ឡើង (laeung) – Up
ចុះ (choh) – Down
ចូល (chol) – Enter
យកចេញ (yok chenh) – Take out
ចេញពី (chenh pi) – Out of
មកត្រង់ (mok trong) – Come straight
ទៅត្រង់ (tov trong) – Go straight
ពិនិត្យ (penit) – Inspect
ត្រឡប់ (tralap) – Return
ខាងលើស (khaang loes) – Over/Exceed
ទៅផ្នែកខាងក្រោម (tov phnak khaang kraom) – To the lower part
ជាបន្តិច (chea bontich) – A little
រហូតមកដល់ (rahoot mok dol) – Up until now
ពីសល់ (pi sol) – Remaining
72
កាលៈ (kaal) – Time
ពេល (pel) – When
នៅពេល (nouv pel) – During/At the time of
ពេលនេះ (pel nih) – Now/At this time
ពេលនោះ (pel nuh) – Then/At that time
មុន (mun) – Before
ក្រោយ (krouy) – After
ពេលដែល (pel dael) – When (conjunction)
ពេលនេះ (pel nih) – Currently
ពេលព្រឹក (pel proek) – Morning
ពេលល្ងាច (pel long-nih) – Evening
ពេលយប់ (pel yub) – Night
ពេលថ្ងៃ (pel thngai) – Daytime
មុននឹង (mun neung) – Before
ក្រោយពី (krouy pi) – After
នៅពេល (nouv pel) – While
តាំងពី (tang pi) – Since
រហូតដល់ (rahoot dol) – Until
ក្នុងពេល (knong pel) – In time
យូរអង្វែង (yuu angveng) – For a long time
ថ្ងៃនេះ (thngai nih) – Today
ថ្ងៃស្អែក (thngai saek) – Tomorrow
ថ្ងៃម្សិលមិញ (thngai mseul minh) – Yesterday
សប្តាហ៍ (sabtah) – Week
ខែ (kae) – Month
ឆ្នាំ (chhnaam) – Year
នាឡិកា (nealikar) – Clock/Watch
ម៉ោង (maong) – Hour
នាទី (neati) – Minute
វិនាទី (vinati) – Second
ពេលបន្ទាប់ (pel bontop) – Next time
ពេលដែលមាន (pel dael mean) – When there is
យ៉ាងលឿន (yeang luean) – Quickly
ពេលអរុណ (pel arun) – Dawn
ពេលលិច (pel lech) – Sunset
ពេលមិញ (pel minh) – Earlier
ពេលអនាគត (pel anakot) – Future time
ពេលបច្ចុប្បន្ន (pel bachuobpanh) – Present time
ទាំងអស់ (teang os) – Entire/All
នៅពេលដែល (nouv pel dael) – At the time when
ពេលឆាប់ៗនេះ (pel chhap chhap nih) – Soon
ចាប់ពីពេលនោះ (chab pi pel nuh) – From that time
ពេលចូលស្រុក (pel chol srok) – Time of entering the village
ទៅឆ្ងាយ (tov chhngeay) – To a distant time
យប់មិញ (yub minh) – Last night
រយៈពេល (royak pel) – Duration
នៅមុន (nouv mun) – Earlier
រហូតមកដល់ពេលនេះ (rahoot mok dol pel nih) – Up until now
ចុង (chong) – End
ចាប់ពី (chab pi) – Starting from
ចុងសប្តាហ៍ (chong sabtah) – End of the week
ពាក់កណ្ដាល (peak kandal) – Middle
ពេលត្រង់ (pel trong) – Exact time
ពេលយប់ (pel yub) – Night time
មុនពេល (mun pel) – Before the time
ចុងពេល (chong pel) – End time
នៅពេលកាល (nouv pel kaal) – During the time
ខណៈពេល (khna pel) – During
ពេលត្រឹម (pel tream) – Just in time
ពេលអតីត (pel ateat) – Past time
បន្តិចមុន (bontich mun) – A little before
រហូតដល់ពេល (rahoot dol pel) – Until the time
កាលណា (kaal na) – Whenever
ពេលណា (pel na) – Which time
ពេលខ្លះ (pel khlah) – Sometimes
ពេលវេលា (pel vela) – Time period
នៅពេលខ្លះ (nouv pel khlah) – Occasionally
ពេលមួយ (pel muoy) – Once
សល់ (sol) – Left/Remaining
នៅក្នុងអនាគត (nouv knong anakot) – In the future
ឥឡូវនេះ (elayou nih) – Now
ពេលដែលព្រឹក (pel dael proek) – Morning time
ពេលថ្ងៃត្រង់ (pel thngai trong) – Daytime exactly
ខណៈពេលដែល (khna pel dael) – While
ពេលវេលារបស់ខ្ញុំ (pel vela robos khnhom) – My time
កាលពីមុន (kaal pi mun) – Formerly
ពេលដែលយើងចាំ (pel dael yeung cham) – The time we remember
ទៅដល់ពេលវេលា (tov dol pel vela) – Reach the time
ចំណុចពេលវេលា (chamnoich pel vela) – Point in time
គ្រោះកាល (kruah kaal) – Dangerous time