Part I – General Introduction
1. The South African Legal System and its History
Part Five – Letting and Hiring – การให้เช่า การจ้าง
16 Formation of the Contract of Lease
17 Duties of the Lessor and the Lessee
18 Miscellaneous Aspects of the Law of Lease
1. The South African Legal System and its History
p 4 , History of South Africa Law
16. Formation of the Contract of Lease
Introduction 16.01 – 16.10
p 246 , 16.01 , 3 type of contract of letting and hiring – recog ตั้งแต่ Roman law-> locatio-conductio rei – letting and hiring of thing
– locatio-conductio operarum -> service (contract of employment)
– locatio-conductio operis -> job or contract – independent cotnractor ที่ไม่ใช่ employee
::: 3 laws roman vs thai
คำถามของคุณเปรียบเทียบระหว่าง กฎหมายโรมัน กับ กฎหมายไทย โดยเฉพาะในเรื่อง สัญญาจ้าง/เช่า ซึ่งใน Roman law มี 3 ประเภทหลักในกลุ่ม locatio-conductio — เป็นพื้นฐานของสัญญาในระบบกฎหมาย Civil Law (รวมถึงไทยด้วย)
⚖️ Roman Law: Locatio-Conductio 3 ประเภท
| ประเภท | ความหมาย | ลักษณะสัญญา |
|---|---|---|
| 1. Locatio-conductio rei | การให้เช่า/ให้ยืมทรัพย์ | ผู้ให้เช่าให้ผู้เช่าใช้ทรัพย์ และผู้เช่าชำระค่าเช่า |
| 2. Locatio-conductio operarum | การจ้างแรงงาน (employment) | ลูกจ้างให้แรงงาน นายจ้างจ่ายค่าจ้าง |
| 3. Locatio-conductio operis | การจ้างทำของ/งาน | ผู้รับจ้างทำผลงานส่งมอบให้นายจ้าง รับค่าตอบแทน |
⚖️ กฎหมายไทย: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
กฎหมายไทยได้รับอิทธิพลจาก Civil Law ซึ่งรับมาจาก Roman law และ German law โดยตรง และสามารถจัดกลุ่มเทียบเคียงได้ชัดเจน ดังนี้:
| Roman Law | กฎหมายไทย | หมวดในประมวลกฎหมายแพ่ง |
|---|---|---|
| Locatio-conductio rei | สัญญาเช่า (Hire of Property) | มาตรา 537 เป็นต้นไป |
| Locatio-conductio operarum | สัญญาจ้างแรงงาน (Employment Contract) | มาตรา 575 เป็นต้นไป |
| Locatio-conductio operis | สัญญาจ้างทำของ (Contract for Work) | มาตรา 587 เป็นต้นไป |
✅ 1. สัญญาเช่า (เช่าทรัพย์ – Locatio-conductio rei)
- ผู้ให้เช่าให้ผู้เช่าใช้ทรัพย์
- ผู้เช่าต้องจ่ายค่าเช่า
- ตัวอย่าง: เช่าบ้าน เช่ารถ เช่าเครื่องมือแพทย์
✅ 2. สัญญาจ้างแรงงาน (Locatio-conductio operarum)
- ลูกจ้างให้ “แรงงาน” แก่นายจ้างภายใต้การควบคุม
- นายจ้างมีอำนาจควบคุมเวลา สถานที่ วิธีการทำงาน
- ตัวอย่าง: พนักงานโรงพยาบาล พนักงานบริษัท
✅ 3. สัญญาจ้างทำของ (Locatio-conductio operis)
- ผู้รับจ้างทำ “ผลงาน” ให้เสร็จ และส่งมอบให้ผู้ว่าจ้าง
- ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมแบบลูกจ้าง
- ตัวอย่าง: ช่างรับเหมาก่อสร้าง ศัลยแพทย์รับจ้างผ่าตัดเฉพาะราย
🧠 จุดสังเกตสำคัญ
| ประเด็น | จ้างแรงงาน | จ้างทำของ |
|---|---|---|
| ลักษณะการควบคุม | นายจ้างควบคุมอย่างใกล้ชิด | ผู้รับจ้างอิสระ |
| การใช้เวลา | จ้างตามเวลา (รายเดือน/วัน) | จ้างตาม “ผลงาน” |
| สถานะบุคคล | ลูกจ้าง (employee) | ผู้รับเหมา (independent contractor) |
| บังคับใช้กฎหมายแรงงาน | ✅ ใช้ | ❌ ไม่ใช้ |
📚 กฎหมายอ้างอิงไทย:
พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 537–571: สัญญาเช่า
มาตรา 575–586: สัญญาจ้างแรงงาน
มาตรา 587–607: สัญญาจ้างทำของ
คำว่า locatio-conductio rei เป็นภาษาละตินที่ใช้ในกฎหมายโรมัน หมายถึง “สัญญาให้เช่า/ให้ใช้ทรัพย์” หรือ “letting and hiring of a thing” โดยแต่ละคำมีความหมายแยกกันดังนี้:
🔍 การแปลทีละคำ
1. locatio
- จากรากคำ “locare” = to place, to let, to lease out
- แปลว่า: “การให้เช่า” หรือ “การปล่อยเช่า”
- ในบริบทกฎหมาย: ฝ่ายที่เป็น “ผู้ให้เช่า” (lessor)
2. conductio
- จากรากคำ “conducere” = to bring together, to hire, to take on
- แปลว่า: “การรับเช่า” หรือ “การจ้าง”
- ในบริบทกฎหมาย: ฝ่ายที่เป็น “ผู้เช่า” หรือ “ผู้ว่าจ้าง” (lessee)
3. rei
- จาก “res” = thing (พหูพจน์: res, รูปพิเศษ: rei – กรรมตรง/กรณีกรรม (genitive))
- แปลว่า: “ของ”, “ทรัพย์”, หรือ “สิ่งของ”
- ใช้ในบริบทนี้เพื่อระบุว่าสิ่งที่ให้เช่าคือ “ทรัพย์” ไม่ใช่บริการหรือผลงาน
✅ รวมความหมาย:
locatio-conductio rei
= “การให้เช่าและการรับเช่าสิ่งของ”
= “สัญญาเช่าสิ่งของ”
= ตรงกับกฎหมายไทยว่า “สัญญาเช่า” (มาตรา 537 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์)
17. Duties of the Lessor and the Lessee
18. Miscellaneous Aspects of the Law of Lease