<<< ราษฎร เป็นโจทย์ฟ้องอาญา สามารถร้องขอศาล ออกหมายค้นจำเลย

::: ในกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาไทย (ปวิอ.) การออกหมายค้นมีหลักว่า ต้องเป็นอำนาจของศาล เว้นแต่ในบางกรณีที่เจ้าพนักงานตำรวจสามารถค้นได้โดยไม่ต้องมีหมาย แต่ในกรณีทั่วไป หากจะขอศาลออกหมายค้น ต้องมีการร้องขอจาก “พนักงานสอบสวน” หรือ “พนักงานอัยการ”

📌 ประเด็นที่ถาม:

“ราษฎรเป็นโจทก์ฟ้องอาญา” → ในบางคดีที่กฎหมายให้เอกชนสามารถเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาได้ เช่น คดีหมิ่นประมาท, คดีทำร้ายร่างกายเล็กน้อย
แต่ สิทธิในการร้องขอศาลออกหมายค้น โดยตรงนั้น ไม่ได้อยู่ในอำนาจของโจทก์ราษฎร
เพราะหมายค้นมีลักษณะเป็นการใช้อำนาจรัฐ จำกัดสิทธิเสรีภาพบุคคล → จึงต้องผ่าน เจ้าพนักงานสอบสวนหรืออัยการ เป็นผู้เสนอศาล

ดังนั้น ราษฎร (โจทก์เอกชน) ไม่สามารถยื่นตรงต่อศาลให้ศาลออกหมายค้นได้เอง แต่สามารถยื่นคำร้องขอต่อ พนักงานสอบสวน เพื่อให้สอบสวนและนำไปสู่การร้องขอต่อศาลอีกทอดหนึ่ง

🔖 ตัวอย่างสถานการณ์

นาย ก. ถูกหมิ่นประมาท และฟ้องเป็นโจทก์เอกชนต่อศาลอาญา
นาย ก. สงสัยว่าจำเลยเก็บหลักฐาน (เช่น เอกสาร คอมพิวเตอร์) ไว้ที่บ้าน
นาย ก. ไม่สามารถยื่นต่อศาลเองเพื่อออกหมายค้นบ้านจำเลยได้
แต่สามารถ ร้องเรียนต่อพนักงานสอบสวน ให้ดำเนินการสอบสวน และหากเห็นสมควร พนักงานสอบสวนจะทำคำร้องต่อศาลเพื่อออกหมายค้น

✅ สรุปสั้น ๆ:
ราษฎรที่เป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญา ไม่มีสิทธิร้องศาลให้ศาลออกหมายค้นได้เอง ต้องผ่านพนักงานสอบสวนหรืออัยการเป็นผู้เสนอศาลออกหมายค้น

In Thai criminal procedure law (Criminal Procedure Code, “ปวิอ.”), a search warrant can only be issued by the court, except in some urgent circumstances where the police have authority to search without a warrant.

📌 Key point in your question:

“A private individual as criminal plaintiff” → In certain cases, private individuals can act as the plaintiff in criminal prosecutions (e.g., defamation, minor assault).
However, the right to request the court directly for a search warrant does not belong to a private individual plaintiff.
Because a search warrant is an exercise of state authority that restricts fundamental rights, it must go through the investigating officer (police) or the public prosecutor.

Therefore, a private plaintiff cannot apply directly to the court for a search warrant.
They can only petition the investigating officer to investigate, and if the officer finds it necessary, the officer may then submit a motion to the court to issue a search warrant.

🔖 Example Scenario

Mr. A is defamed and files a private criminal case (as plaintiff) in the criminal court.
Mr. A suspects the defendant keeps evidence (such as documents or a computer) at home.
Mr. A cannot directly petition the court to issue a search warrant.
But Mr. A can file a petition with the police investigator asking them to examine the matter. If the investigator agrees, they will request the court to issue a search warrant.

✅ Summary:
A private individual acting as criminal plaintiff has no right to directly request a search warrant from the court.
They must go through the investigating officer or prosecutor, who alone can apply to the court for the warrant.

🇹🇭 泰国

在泰国，《刑事诉讼法》规定：搜查令必须由 法院签发，但申请权属于 侦查官（警察）或检察官。
虽然部分案件允许 私人作为刑事原告（โจทก์ราษฎร） 直接向法院起诉（如：诽谤、轻微伤害），但私人原告 不能直接向法院申请搜查令。
如果私人认为需要搜查证据，必须向 侦查官提出申请，由侦查官判断是否必要，再由侦查官向法院申请搜查令。

🇨🇳 中国

在中国，《刑事诉讼法》规定：搜查令由人民法院签发，

刑事诉讼法 (xíng shì sù sòng fǎ) = Criminal Procedure Law
规定 (guī dìng) = stipulates/provides
搜查令 (sōu chá lìng) = search warrant
由 (yóu) = by/from
人民法院 (rén mín fǎ yuàn) = People’s Court
签发 (qiān fā) = issue/sign

但同样必须通过 公安机关（侦查机关）

但 (dàn) = but/however
同样 (tóng yàng) = similarly/likewise
必须 (bì xū) = must
通过 (tōng guò) = through/via
公安机关 (gōng ān jī guān) = public security organs/police departments
（ = opening parenthesis
侦查机关 (zhēn chá jī guān) = investigation agencies

或人民检察院 的申请。

中国也有“自诉案件”（如：诽谤、侮辱、侵犯人身权利的轻微刑事案件），允许被害人直接向法院起诉。

但是，自诉人 没有权利单独申请搜查令。法院是否启动搜查、调取证据，必须由 法院依职权 或 侦查机关/检察机关 介入。

实务上，自诉案件中，法院一般依照自诉人提供的证据直接审理，而不是通过搜查程序收集证据。

🔎 对比总结

相同点：泰国与中国都规定，搜查令只能由法院签发；私人原告/自诉人 没有直接申请搜查令的权利。
不同点：
- 泰国：私人原告只能通过侦查官转请法院签发。
- 中国：自诉案件主要依赖当事人自行提交证据，法院不一定会主动下令搜查，通常不会因为自诉人请求而签发搜查令。

🇹🇭 태국

태국 형사소송법(ปวิอ.)에 따르면 수색영장(หมายค้น)

태국 (Taeguk) = Thailand
형사소송법 (hyeongsa-sosongbeop) = Criminal Procedure Code/Law
에 따르면 (e ttareumyeon) = according to
수색영장 (susaek-yeongjang) = search warrant

은 반드시 법원에서 발부해야 합니다.

그러나 영장을 청구할 권한은 수사기관(경찰) 또는 검사에게만 부여됩니다.

피해자가 사인원고(โจทก์ราษฎร, private prosecutor) 로 직접 소송을 제기할 수는 있으나, 직접 법원에 수색영장을 청구할 권리는 없습니다.

사인원고는 수사관에게 요청만 할 수 있고, 수사관이 필요하다고 판단할 때 법원에 청구합니다.

🇰🇷 한국

한국 「형사소송법」에 따르면, 압수·수색영장은 반드시 법관이 발부해야 합니다(헌법 제12조 제3항, 형사소송법 제215조).
영장 청구권은 검사에게만 인정되며(형사소송법 제217조), 경찰은 직접 청구할 수 없고 검사를 통해서만 청구 가능합니다.
한국에서도 피해자가 고소인 또는 사인소추인(사인소추는 제한적으로 인정)으로 형사절차에 참여할 수 있지만, 피해자가 직접 법원에 영장을 청구하는 것은 불가능합니다.
즉, 피해자는 수사기관(경찰·검사)에게 자료 제출이나 영장 청구를 요청할 수 있을 뿐, 독자적으로 영장 발부를 요구할 권한은 없습니다.

🔎 비교 요약

공통점:
- 태국과 한국 모두 수색영장은 법원만 발부할 수 있음.
- 피해자/사인원고는 직접 영장 청구 불가, 반드시 수사기관을 통해야 함.
차이점:
- 태국: 경찰도 법원에 직접 청구 가능.
- 한국: 경찰은 직접 청구할 수 없고, 반드시 검사를 거쳐야 함.